e-ticaret blog proticaret.net | e-ticaret blog proticaret.net

Kuruluşlar

Dünya Ticaret Örgütü'nün Hizmetler Ticareti Genel Anlaşması (GATS),elektronik ticaret altyapısını oluşturan iletişim ve bilgi teknolojisi hizmetlerinde liberalleşmeyi desteklemektedir. Elektronik ticaret konusunda DTÖ'nün diğer bir anlaşması da Fikri Mülkiyet Haklarının ticaretle ilgili boyutlarıdır. Bu anlaşmayla fikri (entellektüel) mülkiyetin korunması amaçlanmıştır.

B. BİRLEŞMİŞ MİLLETLER

Birleşmiş Milletler, telekomünikasyon altyapısı ve bilgi teknolojilerinin azgelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde kullanılması ve yaygınlaştırılması içinbünyesinde yer alan kuruluşları aracılığı ile çok sayıda çalışma yürütmektedir.Bu çalışmalar; Birleşmiş Milletler Uluslararası Ticaret Hukuku Komisyonu (UNCITRAL), Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu (UNECE), Uluslararası Ticaret Merkezi (ITC) tarafından sürdürülmektedir. Bu çalışmalardan bazılarına değinilmesi yararlı olacaktır.

1. Küresel Ticaret Noktaları Ağı (Global Trade Point-GTP Net)

Piyasaların hızla küreselleştiği ve bilginin ticaret yapanlar bakımından stratejik bir nitelik kazandığı günümüzde, özellikle Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerin (KOBİ) ticari bilgi ve iletişim ihtiyacının karşılanması amacıyla, Birleşmiş Milletler Ticaret Noktaları Geliştirme Programı çerçevesinde pek çok ülkede ticaret noktaları kurulmuştur. Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD) tarafından desteklenen, BM Ticaret Noktaları Geliştirme Merkezi'nin (UNTPDC-United Nations Trade Point Development Center) geliştirdiği "Küresel Ticaret Noktaları Ağı (GTPNet)" KOBİ'lere "Elektronik Ticaret Olanakları" sunmaktadır.18 GTPNet, ticaret alanındaki faaliyetlerin desteklenmesi ve verimliliğin artırılması amacıyla Dünyada halen 121 ülkede 56'sı işlevsel olmak üzere değişik kuruluş aşamalarında olan toplam 198 Ticaret Noktasını birbirine bağlamaktadır.19 Ankara Ticaret Noktası (ATN) GTPNet üyesidir.Ticaret noktaları, GTPNet üyesi olarak bu sistemden yararlanmakta, ihtiyaç duydukları her türlü bilgiye kolayca ulaşabilmekte ve kendi ürünlerini tanıtabilmektedirler. Böylece GTPNet üzerinde, Elektronik Ticaret Olanakları kullanımı ve EDİ uygulaması ile KOBİ'lere, kendi olanakları ile ulaşmayacakları bilgilere, küresel pazara erişme ve elektronik ticaret yapma imkanı sağlanmıştır.Ticaret noktası, internet üzerinde şu özellikleri barındıran bir web sitesi olarak düşünülmelidir:

(1) Dış ticaret işlemlerine dahil olan gümrükler, dış ticaret kurumları,odalar, nakliye firmaları, sigorta şirketleri gibi katılımcıların bir araya geldiği bir merkezdir.

(2) Mevcut ve potansiyel ihracatçı ve ithalatçılara iş ve pazar olanakları,potansiyel müşteriler ve satıcılara ticaret mevzuatı hakkında bilgi sağlayan bir kaynaktır.

(3) İnternet üzerinden küresel ticarete çıkışın kapısıdır. Ticaret noktaları aracılığı ile GTPNet'te yer alan diğer ülkelerin, ihracat, ithalat, yatırım politikaları ve düzenlemelerine, mevcut ve potansiyel ihracatçı, ithalatçı adreslerine, GTPNet aracılığı ile duyurulan alım, satım, yatırım, ortaklık teklifi gibi diğer ticari fırsatlara ulaşmak ve bağlantıya geçmek mümkündür.

2. Elektronik Ticaret Model Yasası ve Elektronik İmza Yeknesak Kuralları BM Uluslararası Ticaret Hukuku Komisyonu'nun elektronik ticaret alanında yaptığı diğer iki çalışma ise, birçok ülkenin düzenlemelerine temel oluşturan 1996 yılında ilk aşaması tamamlanan "Elektronik Ticaret Model Yasası" ile UNCITRAL'in Elektronik Ticaret Model Kanunu ile Elektronik İmza Yeknesak Kuralları içerik itibariyle, milli mevzuatlarını oluşturma aşamasında bulunan ülkeler açısından yararlanılacak bir kaynak olarak değerlendirilmektedir. Nitekim, Model Kanunu milli mevzuatına dahil eden ülke sayısı hızla artış kaydetmektedir. Öte yandan elektronik imzaya ilişkin yeknesak kurallara da ülkeler çalışmalarında kaynak olarak başvurulmaktadır. Bu noktadan hareketle ülkemizde de elektronik ticaret konusunda bir çerçeve kanun ihtiyacını karşılamak amacıyla, ETKK Hukuk Çalışma Grubunca ilk etapta bu metinler ile AB direktifleri üzerinde çalışmalar planlanmış ve yürütülmüştür.

3. Uluslararası Ticaret Merkezi (Internaional Trade Center-ITC)

Birleşmiş Milletler'e bağlı diğer bir kuruluş da Uluslararası Ticaret Merkezi'dir(ITC). ITC, ticarette etkinlik programı kapsamında işletmelere ürünler, hizmetler ve pazarla ilgili bilgi akışını sağlayarak ticareti destekleyici teknik danışmanlık hizmeti sunmaktadır. BM Ticaret ve Kalkınma Konferansı ile birlikte çalışarak, GTPNet'te kullanılacak veri tabanı formatları ve standartları geliştirmeye çalışmaktadır. Birleşmiş Milletler telekomünikasyon atlyapısı ve bilgi teknolojilerinin az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde kullanılması ve yaygınlaştırılması için bünyesinde yer alan kuruluşları aracılığıyla çok sayıda çalışma yürütmektedir.

C. İKTİSADİ İŞBİRLİĞİ VE KALKINMA TEŞKİLATI

OECD, güncel konularda işbirliği yapmak yoluyla küresel politikalar üretilmesi amacıyla kurulmuş bir uluslararası kuruluştur. Türkiye ile birlikte toplam 28 ülkenin üye olduğu OECD ülkelerinde, elektronik ticaret ile ilgili çalışmalara Amerika Birleşik Devletleri'nin öncülük yaptığı gözlenmektedir.

OECD, e-ticaretin çeşitli boyutları üzerinde çalışmalar yürütmektedir. Bu çalışmaların bazıları şöyle sıralanabilir.1990 yılında kişisel verilerin korunması ile ilgili temel ilkeler, 1996 yılında küresel enformasyon altyapısı, 1997 yılında tüketicinin internet ortamında yaptığı alışverişlerde korunması üzerine çalışma raporları hazırlanmıştır. 1997 yılı 19-21 Kasım tarihleri arasında Finlandiya'da toplanan Turku konferansında, vergilendirme, kişisel verilerin korunması, güvenlik, tüketicilerin korunması ve benzeri konuların irdelenmesine yönelik çalışmalar yapılmış, Ekim 1998 Ottowa Bakanlar Toplantısında da bu konularda ilke kararlarının alınmasına karar verilmiştir.1995'de KOBİ'lerin uluslararası ticaretteki rekabet güçlerini artırmak amacıyla açık ve erişilebilir bilgi değişimi için küresel elektronik ortamın yaratılmasına yönelik olarak çalışma gurupları oluşturulmuştur. Bu çalışma gurupları.22: o enformasyon ağları (information networks),o küreselleşme ve getirdikleri (globalization),o uygulama boyutu (deployment),o yasal düzenlemeler ve güvenlik (legal, regulatory, security),o uyum (interoperability),o finansman (financial issues),o pilot uygulamalar (tesbeds and pilots) konuları etrafında oluşmuş, bu konularda çerçeveler çizilmiş, hedefler belirtilmiş ve hedeflere uygun örgütlenmeler yapılmıştır.

Pilot proje uygulanması ilgili olarak üç ana konu ve bunların her biri için koordinatör ülke ve kişiler aşağıdaki biçimde belirlenmiştir.23 KOBİ'ler İçin Küresel Bilgi Ağı JAPONYA KOBİ'lerin işle ilgili yasal,Kurumsal ve teknik gereksinmeleri AB KOMİSYONU Uluslararası uygulamalar ve Projeler ABD

D. AVRUPA BİRLİĞİ

AB, 1980 yılından beri elektronik ticaret konusunda yoğun çalışmalar

yürütmekte ve Avrupa düzeyinde bir bilgi ağı sistemi kurmaya çalışmaktadır. 1994 yılında Avrupa Komisyonu resmi bir "Elektronik Ticaret Girişimi (Electronic Commerce Initiative)" başlatmıştır. 1997 yılında Komisyon'un hazırladığı haberleşme dokümanı (Communication) ile Birliğin temel hedefinin elektronik ticaretin Avrupa'da hızla gelişimini sağlamak olduğu belirlenmiş ve elektronik ticaretle ilgili çalışmalarda birbirini tamamlayıcı iki hedef belirlemiştir. Bunlar, elektronik ticarete güveni oluşturmak ve tek pazara tam girişi sağlamaktır.24 Avrupa Birliği'nde internet kullanımı yoluyla mal ve hizmet ticareti yaklaşık 17 milyar Euro düzeyindedir.

2003 sonu itibariyle bu meblağın 340 milyar Euro olması beklenmektedir. E-Europe girişimi, Avrupa'nın güvenlik, elektronik bankacılık gibi bazı önemli alanlardaki gücünü artırarak bu gelişmeyi hızlandırmak amacındadır. Elektronik işlemlerde, Euronun geniş bir şekilde kullanımı da, AB düzeyinde elektronik pazarın gelişimine katkıda bulunacaktır.

Avrupa Birliği, Avrupa-Ağı bilgi kapasitesini geliştirmek amacıyla, Ar-Ge ağırlıklı programlar düzenlemekte, bu kapsamda EDI (Elektronik Veri Değişimi) sistemlerine ve belirgin olarak da ticaretle ilgili elektronik veri değişim sistem (Trade EDİ System -TEDIS) girişimlerine destek vermektedir.

AB temel amacını, sayısal imza, şifreleme, enformasyon alt yapısı, hukuksal ve finansal konuların ve ticaretin dünya ölçeğinde gelişmesini sağlayacak ölçüde düzenlenmesi olarak belirlemiştir.

Avrupa Birliği'nin elektronik ticaret konusundaki bazı çalışmaları aşağıda verilmiştir.

o Avrupa Birliği Komisyonu, 8 Aralık 1999 tarihinde "E-Europe-Herkes İçin Bilgi Toplumu" bildirimini kabul ederek E-Europe girişimini başlatmıştır. Girişim dijital teknolojilerin bütün Avrupa'da algılanışını hızlandırmayı ve tüm Avrupalıların bunları kullanacak gerekli beceriye sahip olmalarını sağlamayı amaçlamaktadır. E-Europe girişimi Avrupa ekonomisini modernleştirmek için Komisyonun yeni stratejisinde anahtar bir role sahiptir. Avrupa Konseyi Lizbon Zirvesi için, Komisyon tarafından ortaya konulan Avrupa'nın ekonomik ve sosyal olarak yenileşmesi gündeminde bu girişim merkezi bir yer tutmuştur. Bu nedenle, 10-11 Aralık 1999 tarihlerinde Helsinki Zirvesi'nde, Avrupa Konseyi, E-Europe girişimini kabul etmiştir. E-Europe girişimi, Avrupa'nın teknolojik gücünü artırmak, eğitim imkanlarından yararlanmak ve girişimci potansiyelini ortaya çıkarmak için elektronik ekonominin avantajlarından tam olarak yararlanılmasını sağlayacaktır. E-Europe girişiminin diğer önemli bir amacı ise, tüketicilerin ve yurttaşların, internet üzerinden aradıkları bilgiye ulaşabilmelerini mümkün kılacak becerilerle donatılmasıdır.

o Avrupa Birliği düzeyinde, bilgi toplumunu teşvik edecek bir çok politika tedbirleri alınmıştır. Bunlar; telekomünikasyonun liberalleşmesini artırmak, eticaret konusunda açık bir yasal çerçeve oluşturmak (kişisel bilgilerin korunması, tevsik etme, gizlilik, v.b.), önemli alanlarda araştırma ve geliştirme faaliyetlerini desteklemektir.

o AB'nin diğer bir çalışması da 1999/93/EC sayılı "Elektronik İmza" ya ilişkin direktifidir (Bkz Ek:2).

o Devlet ve hükümet başkanlarının talebi üzerine, Komisyon, Konseyle birlikte, Haziran 2000'de Feira Zirvesi'nde kabul edilen "E-Europe Eylem Planı" çalışmalarına başlamıştır.

E-Europe Eylem Planının üç temel hedefi bulunmaktadır:

- Her evin, okulun, işyerinin ve idarenin on-line hale getirilmesi,

- Sayısal konulardan haberdar ve girişimci Avrupa'yı yaratmak,

- Toplumsal olarak kabul görmüş bir bilgi toplumu oluşturmak.

o Bu çerçevede yapılacak olan eylemler, sorunları çözmek için ortak bir yaklaşım geliştirmede açık bir katma değerin mevcut olduğu, herhangi bir farkın yaratabileceği yerlerde başlatılacaktır. Bu temelde, on öncelik alan belirlenmiştir. Bu alanlardaki hedeflerin başarılması üye devletlerin, Avrupa Komisyonu'nun, sanayiinin ve yurttaşların ortak çabasını gerektirmektedir.

Sözkonusu öncelikli alanlarını şöyle sıralayabiliriz;

- Sayısal çağda Avrupa gençliği,

- Daha ucuz internet erişimi,

- E-ticareti hızlandırmak,

- Araştırmacılar ve öğrenciler için hızlı internet,

- Güvenli elektronik erişim için smart kartlar,

- İleri teknoloji ve KOBİ'ler için risk sermayesi,

- Engelliler için e-katılım,

- On-line sağlık,

- On-line idare,

- Ulaşım,

o Avrupa Birliği ayrıca, elektronik ticaretin gelişimini özellikle KOBİ'ler için hızlandıracaktır. Böylece, KOBİ'ler bütün Avrupa pazarında faaliyet gösterebileceklerdir. Bunun için, bir dizi AB mevzuat girişimi hazırlık aşamasındadır. Bu çalışmalar, yasal güvenliği sağlamayı, sınırlararası hizmetlerin önündeki engelleri kaldırmayı, on-line yenilikleri ve tüketici güvenini desteklemeyi amaçlamaktadır. Bu çalışmalarda önem arzeden özellik "kendi kendine düzenleme" ve "ortak düzenleme" kavramları üzerinde yoğunlaşmaktadır. Bu bağlamda, Komisyon'da halihazırda birçok çalışma yürütülmektedir. Alternatif müşteri tashih mekanizmaları ve sınırötesi on-line uyuşmazlıkların halli sistemleri ile ilgili faaliyetler, "E-Güvenlik Forumu" içerisinde koordine edilmektedir. Bu Forum, 21 Mart 2000 tarihinde Brüksel'de Komisyon tarafından organize edilen "Sınırlararası Elektronik Ticarette Yargı Dışı Uyuşmazlık Halli" konulu bir çalışma toplantısında (workshop) oluşturulmuştur. E-ticaretle ilgili birçok direktif ve tüzük Komisyon tarafından kabul edilmiş, Konseyin ve Avrupa Parlamentosu'nun onayını beklemektedir. "e-para" ve "Avrupa'da e-ticaretin yasal çerçevesi" konusundaki iki direktif için ortak bir noktaya varılmıştır. Komisyon, şu anda, sınırötesi finansal hizmetleri kapsayacak şikayet ağının kurulması ve KOBİ'lere teknik know-how'ın transferini kolaylaştıracak "go dijital"kampanyasını başlatmakla uğraşmaktadır.Netice itibariyle AB, e-ticaretle ilgili yoğun çalışmalar sürdüren bir bölgeselörgüttür ve ülkemiz açısından da bu örgütün çalışmaları büyük önem taşımaktadır


Yazar : Admin
Tarih : 26.02.2010 at 04:05
Etiketler :
Kategoriler : Faydalı Bilgiler
Paylaş : E-mail | Kick it! | DZone it! | del.icio.us
Yorumlar (0) | Post RSSRSS comment feed

Kimler E-ticaret Yapar?

E ticareti bir mal ya da hizmet üreten her tüzel kişi yapabilir. Bilhassa imalat sektöründe faaliyet gösteren firmalar için ucuz ve sürekli satış getiren bir pazar olarak eticaret tercih edilmelidir. Aynı şekilde ülkeye yurtdışından mal ithal eden, ithal ettiği malların az bulunur olmasına önem gösteren şirketler için eticaret bulunmaz fırsattır. Çünkü ülkenin her tarafında, ürünleri ile ilgili, müşterilerine bıkmadan usanmadan yüzlerce sayfalık doğru bilgi verebilecek 7 gün 24 saat çalışan bir mağazası ve personeli var demektir.


Yazar : Admin
Tarih : 26.02.2010 at 04:04
Etiketler :
Kategoriler : Faydalı Bilgiler
Paylaş : E-mail | Kick it! | DZone it! | del.icio.us
Yorumlar (0) | Post RSSRSS comment feed

İnternet Terminolojisi Sözlüğü

Açık Anahtarlı Şifreleme (Public Key Cryptography): İnternet gibi güvenli olmayan bağlantılar üzerinden güvenli veri göndermeye yarayan, iki adet anahtardan oluşan ve anahtarlardan birinin mesajı şifrelemede, diğerinin açmada kullanıldığı şifreleme metodu. Sisteme dahil her kullanıcının özel ve açık olmak üzere iki anahtarı vardır. Açık anahtar bütün kullanıcılara serbest olarak dağıtılabilir.

Adanmış Hat (Dedicated Line): İki veya daha fazla adrese sürekli bağlantı sağlayan iletişim kanalları. Özel bir hat olup bir iletişim şirketinden kiralanabilir.

Ağ (Network): Birçok bilgisayarın çeşitli yöntemlerle birbirine bağlanarak bazı bilgileri paylaşabilmesi

Alan Adı (Domain Name): İnternet sitesini tanımlayan isim. Noktalarla ayrılan iki ya da daha çok parçadan oluşur.

Alan Adı Sistemi (Domain Name System - DNS): Dünya üzerindeki bir çok sunucuya dağıtık halde bulunan, alan ve makina adları ile IP numaraları arasındaki ilişkiyi tutan veritabanı.

Ana Bilgisayar (Mainframe): İletişim ağıyla bağlanan terminal ve bilgisayarlar sistemindeki ana bilgisayar.

Ana Sayfa (Main Page):Web sitesinin ilk sayfası.

Arama Motoru (Search Engine): Internet üzerinden herhangi bir bilgi, servis, ürünü aramak için kullanılan program.

Bağ (Link): Web sayfası üzerinden başka bir konuma, aynı serviste başka bir dosyaya veya servise yönlendiren bağlantılar.

Bant Genişliği (Bandwidth): Bir network bağlantısı üzerinden transfer edebildiğiniz veri miktarı. Genelde saniyede aktarılan veri miktarıyla belirlenen genişlik, bps (bits per second), kbps(kilobits per second), mps (megabits per second) kısaltmaları ile tanımlanır.

Çerez (Cookie): Sonra tekrar ulaşmak üzere Web sunucusu tarafından bir dosya metninde depolamak için göz atıcınıza (browser) verilen veri parçası. Kullanıcı hakkındaki bilgileri (kullanıcı ismi, alışveriş listesi gibi), gönderen sunucunun anlayacağı bir dilde kendi bünyesinde tutar.

Çevirmeli Hat (Dialup Line): İki makine arasında telefon hattı üzerinden arama yapılarak sağlanan geçici bağlantıya verilen isim.

Dosya Transfer Protokolü (File Transfer Protocol - FTP): Kullanıcının başka bir bilgisayara bağlanarak dosya transferi yapmasını sağlayan dosya transfer protokolü.

E-posta (E-mail): Farklı adreslerdeki bir grup kişiye, bir bilgisayardan diğerine elektronik mektuplar (mesajlar) göndermeyi mümkün kılan herhangi bir bağlantı sistemi.

Erişim Sayısı (Hit): Bir web sitesine erişim sayısı

Evrensel kaynak konumlandırıcısı (Uniform Resource Locator - URL): Evrensel ağ (web) üzerinde ulaşılan yerin kimliği

Gecikme (Lag): Çevrimiçi talep ve cevap alma arasında geçen zaman miktarı.

Gözatıcı (Browser): Çeşitli internet kaynaklarına ulaşmak için kullanılan istemci yazılımı. En tanınmış göz atıcılar Microsoft Internet Explorer ve Netscape Navigator'dur. İnternet gezgini olarak da bilinir.

Grafik Kullanıcı Arayüzü (Graphical User Interface - GUI): Grafiksel yöntemleri kullanan kullanıcı arayüzü

Güvenlik Duvarı (Firewall): Ağı istenmeyen erişimlerden koruyan güvenlik donanımıdır.

Güvenlik Sertifikası (Security Certification):SSL protokolü tarafından güvenli bağlantılar için kullanılan elektronik imza bilgisi.

Güvenlik Sertifikası Dağıtıcısı (Security Certification Distributor): Firmaların ve firmalara ait web sitelerinin doğruluğunu kanıtlayan kuruluş. Web sitelerinde sertifika bulunmasını isteyen firmalara sertifika dağıtımını yapar. (Elektronik sertifika olarak da bilinir)

Hiper Yazı Aktarım Kuralları (HTTP): İnternetteki web sitelerini izleyebilmek için kullanılan protokol

Hiperbağlantı (Hyperlink):Web sayfasındaki metin veya grafikte ışıklı, altıçizili ve tıklanabilir özelliğe sahip, kullanıcıyı aynı sayfadan bir başka sayfaya taşıyabilen veya aynı sayfa üzerinde başka bir yere götürebilen bağlantılar

HTML (HyperText Mark-up Language): Göz atıcıya (browser) web sayfasının ne şekilde görüntüleceneceğini söyleyen, web sayfası ve sitesi yazmak amacıyla kullanılan program dili.

İçerik Yönetimi (Content Management): Programlama bilgisi olmadan bir web sitesinin içeriğini kolayca güncelleyebilme ve yeni içerik ekleyebilme tekniği.

İnternet Adresi (IP):4 bayt internet adresi içinde herbir numaranın bir bayt temsil ettiği 1.2.3.4 formlarındaki internet adresleri için genel işaret sistemi. Toplam 32 bit içerir. Bir ağ bileşeni ve bir uç birimi bileşenine sahiptir.

İnternet iletişim protokolü (TCP/IP):İnternet üzerinde tüm bağlantılar için konulmuş standartlar. Başlangıçta Unix işletim sistemi için tasarlanmış olup, günümüzde birçok işletim sistemi tarafından desteklemektedir.

Internet reklamı (Banner): Değişik şekil ve boyutlarda tasarlanarak web sitesinde reklam yapmak amacıyla kullanılan alan

İnternet Servis Sağlayıcısı (ISP): Internete erişim sağlayan firma.

İntranet: Çalışanları arasında kaynak ve bilgi paylaşımını sağlamak için internet teknolojilerini kullanan bir kurum veya şirketteki özel ağa verilen isim

İstemci (Client): Ana sunucu terminalinde işlem yapmak için kullanıcılara verilen makina

İstemci/Sunucu Mimarisi (Client/Server Architecture): Sunucu uygulamaların istemci uygulamalara bilgi ve servis sağladığı bir bilgisayar mimarisidir.

İşletim Sistemi (Operating System): Bir bilgisayarda mevcut kaynakları çeşitli operasyonlara atayan ana program

Java: Bir bilgisayar programlama dili

Javascript: Web sayfaları için bir programlama dili

Kimlik Doğrulama (User Authentication):Kullanıcı kimliği ve şifresinin doğrulanması işlemi

Kurumsal Kaynak Planlaması (ERP):Yönetim ve muhasebe fonksiyonlarının idare ve kontrolü için entegre olmuş yazılım.

Modem:Modülatör ve demodülatörün kısa yazılışı. Bilgisayardan gelen sinyalleri analog sinyal haline dönüştürerek telefon hattı üzerinden nakledilebilmesini mümkün kılar veya bu yolla gelen sinyalleri bilgisayarın kullanabileceği hale dönüştürür.

.Net:Microsoft tarafından geliştirilmiş, birçok dili destekleyen yazılım geliştirme platformu.

Noktalararası Protokol (PPP):Telefon hatlarını ve modemi internete veya birbirine bağlamak için kullanılan dil.

Omurga (Backbone): Büyük veri kapasitesine sahip bir ağı besleyen hızlı hat veya seri bağlantı. İnternet omurgası ticari telefon hatları, hücresel yayınlar ve anten yayınlarının birleşmesinden meydana gelir.

Oturum Açmak (Login): Bir bilgisayar, network veya siteye girmek için kullanıcı ismi veya şifre kullanma işlemi

POP3: Elektronik Posta Kutularından postaları almak için kullanılan protokol.

Posta Kutusu (Mailbox):Elektronik postaların depolandığı alan.

Sanal Özel Ağ (VPN): Genel internet omurgası üzerinden iletişim kurulurken bilgilerin şifrelenerek kapalı bir network altyapısının kurulduğu sistemlerdir.

SLIP / PPP:Modemleri internete bağlamak için kullanılan transfer protokolleri

Sorgu (Query):Bir veri tabanından bilgi çekmek için istekte bulunma

SSL:İnternet üzerinden şifrelenmiş mesaj gönderilmesini sağlayan bir protokol

Sunucu (Server):Ağ üzerindeki diğer bilgisayarlar için hizmet üreten bilgisayar.

Şifreleme (Encryption): Sadece alıcı tarafından okunabilecek şekilde olan veri dönüşümü. Ağ üzerinden ulaştırılan verilerin belirli algoritmalara dayanarak şifrelenmesi ve vardığı noktada deşifre edilmesi yoluyla calışır.

Uygulama (Application):Web sayfalarında sunulan uygulama programı.

Uygulama Servis Sağlayıcısı (ASP):Kişilerin veya şirketlerin, teknoloji hizmetini satın almak yerine kiralayarak internet üzerinden kullanması. İlk yatırım maliyetini, ve özel bir konuda derin bilgi gereksinimini ortadan kaldırır.

Vekil Sunucu (Proxy):Bir kuruma ait yerel ağ ile internet arasında güvenlik sisteminin bir parçası olarak görev yapan ve kurumun ağını izinsiz müdahalelerde koruyan ara sunucu.

Veritabanı (Database):İçeriğine kolayca erişilebilecek, yönetilebilecek ve güncellenebilecek şekilde organize edilmiş veriler bütünü

Web Barındırma (Web Hosting):Gerekli donanım ve programlar ile siteleri barındırma ve internet üzerinde erişim hizmetlerini sağlama hizmeti.

Web Erişimi (Web Access):İnternet üzerinde bulunan siteleri kapsayan World Wide Web'e erişimi ifade eder.

Web Gözatıcısı (Web Browser): Çeşitli internet kaynaklarına ulaşmak için kullanılan istemci yazılımı. En tanınmış göz atıcılar Microsoft Internet Explorer ve Netscape Navigator'dur. İnternet gezgini olarak da bilinir.

Web İçerik Yönetimi (Web Content Management): Programlama bilgisi olmadan bir web sitesinin içeriğini kolayca güncelleyebilme ve yeni içerik ekleyebilme tekniği

Web Kişiselleştirmesi (Web Customization): Internet sitelerinde bulunan içeriğin ziyaretçi profiline göre sunulması. Bu özelliğin çalışabilmesi için ziyaretçi profilinde bulunan detay bilgilerin daha önce sisteme tanıtılmış olması gerekir.

Web Programları (Web Programs):İnternet teknolojileri kullanılarak gerçekleştirilen ve genelde gözatıcı aracılığıyla erişilip kullanılan uygulamalar

Web Sayfası (Web Page): Kendi internet adresi veya URL'i olan ve gözatıcı programlar ile internet üzerinden erişilebilen dosya tipi.

Web Sitesi (Web Site):İnternet üzerinde genellikle belli bir alan adına sahip olan ve bilgi içeren bir veya daha fazla web sayfasından oluşan yer

Web Sunucusu (Web Server):İnternet erişimi sağlamak üzere kullanılan, gerekli donanıma sahip bilgisayar programı veya sunucu bilgisayar.

Yerel Bilgisayar Ağı (LAN): Belli bir alan dahilinde genel bir iletişim ağı ve işlemci, sunucu gibi kaynakları paylaşan bilgisayarlar ağı

Yetkilendirme (Authorization): Resmi olarak kullanıcıya belirli uygulama, kaynak ve servislere erişim ve onları kullanma yetkisinin verilmesi


Yazar : Admin
Tarih : 26.02.2010 at 04:03
Etiketler :
Kategoriler : Faydalı Bilgiler
Paylaş : E-mail | Kick it! | DZone it! | del.icio.us
Yorumlar (0) | Post RSSRSS comment feed

E-ticarette Başarılı Olmak

 E-Ticaret'te Dikkat Edilmesi Gereken Kurallar

WEB SİTESİ:
" Sık Sorulan Sorular bölümü geliştirilmeli ve her sayfadan buraya link vermelidir.
" Satıcı Elektronik Ticaret Bilgi Merkezi kurmalıdır.(Elektronik Ticaret ile ilgili genel bilgiler ve haberler)
" Satıcı, ürün destek bilgisi için her sayfaya ya da bilgi merkezine link vermelidir.
" Satıcı tanıtıcı bilgiler, ticari isim, adres ve kontak telefon, email ve faks bilgileri, 3.parti ve ortaklıklarıyla ilgili bilgiler Alıcıya verilmelidir. (Satıcı ile ilgili bilgiler Alıcı güvenini arttırır).
" Alıcı, Satıcının kimlik bilgilerine her yerden ulaşabilmelidir.
" Alıcıya, yaptığı alışverişin hangi hukuka tabi olduğu anlatılmalıdır.
" Satıcı, satılan mal veya sunulan hizmetle ilgili tüm sınırlamalarını (Ülke dışına satış yapmıyoruz vb.), Alıcıların kişisel bilgilerini girmeden ya da ürün, servis seçimi yapmadan önce görmelerini sağlamalıdır.
" Satışı yapılan tüm mal ve hizmetlerin detaylı açıklaması site üzerinde verilmelidir.
" Sitede arama fonksiyonu olmalıdır. (Alıcının aradığı bilgiye bir an önce ulaşması gerekir.)
" Satıcı, sitenin anasayfasına ya da her sayfaya arama icon'u koymalıdır.
" Satıcı, Alıcıya sık sorulan sorular (FAQ) servisi, Müşteri hizmetlerine bağlı bir telefon numarası, şikayet ve sorularını bildirebilecekleri bir e-mail adresi sunmalıdır.
" Her sayfada Müşteri hizmetlerine bağlı bir link olmalıdır.
" Satıcı, Alıcının soru ve şikayetlerini inceleyip geribildirim yapmalıdır.
" Satıcı, Alıcıya soru ve şikayetlerinin üzerinde çalışıldığına ve kendilerine en geç 1 iş günü içerisinde geri bildirimde (e-posta, faks vb.) bulunulacağını belirten bir e-posta göndermeli ve söz verilen sürede Alıcıya geri dönmelidir.

SİPARİŞ
" Alıcı, siparişini tamamlamadan önce ürün stok bilgisini görebilmelidir.
" Ürünün, internet üzerinden satışının yapıldığı bir ikon'la belirtilmelidir.(Site'deki tüm ürünler satılmıyor olabilir yada stoklarda kalmamış olabilir)
" Satıcı, toplu satış ya da indirim yaptığı ürünleri belirtmelidir (Alıcınin reklamda gördüğü her ürünü alabilmesi önemlidir.)
" Satıcı, maksimum talep miktarını Alıcıya belirtmelidir.
" Alıcı, son onay tıklamasını yapmadan önce tüm fatura bilgilerini görebilmelidir.
" Satıcı, satış politikasını, kabul ettiği ödeme tiplerini ya da kendisiyle ilişkisi olmayan 3.parti bilgilerini bildirmelidir. Stoklarda olmayan bir sipariş tedarik edildikten sonra Alıcıya bildirilmelidir.
" Satıcı, mevcut ürün miktarını, teslimat süresi ya da olabilecek tahmini gecikmeleri Alıcıya bildirmelidir.
" Satıcı, mal ile birlikte, Alıcınin problem yada soruları için ne yapması gerektiğini, paranın kartından ne zaman çekileceğini, mal izlemek için tek bir sipariş numarası kullanıldığını, iptal, iade ve geri ödeme politikalarını Alıcıya bildirmelidir.
" Satıcı, siparişin alındığını ve işleme konulduğunu e-mail, faks ya da web sayfa mesajı ile Alıcıya bildirmelidir
" Satıcı, Alıcıdan tüm fatura bilgilerini sorgulamalıdır.
" Alıcı, siparişi ile ilgili son durumu web based bir raporla görmeli, siparişini takip edebilmelidir.
" Satıcı, Alıcıya geçmişe yönelik alışverişlerini görüntüleyebilme imkanı sunmalıdır.
" Ürünün tedarik edilemediği de Alıcıya bildirilmelidir.
" Satıcı, Alıcıya şirket içi politikalarındaki değişimleri bildirmelidir.

ÖDEME
" Alıcınin ödeyeceği toplam fiyat, olabildiğince erken (istenen tüm ürün bilgileri, miktarı, maliyeti, tahmini taşıma ve diğer olası maliyetler) gösterilmelidir. Bilinmezler en azda tutulmalıdır.
" Satıcı, Alıcıya ödeme kolaylıkları sunmalıdır (Kredi Kartı, EFT/Havale vb.).
" Satıcı, parayı ne zaman tahsil edeceğini, son işlem sayfasında belirtmelidir.
" Satıcı tarafından işlem esnasında kabul edilen para birim veya birimleri açıkça belirtilmelidir.
" Alıcıdan işlem esnasında CVV/CVC2 numaraları da istenmelidir.
" Alıcıya işlem ile ilgili dökümleri mutlaka saklaması gerektiği belirtilmelidir.
" Alcıcı tarafından saklanacak belge aşağıda bilgiler olmalıdır:
" Kart numarası
" İşlem için verilen özel bir numara (sipariş numarası)
" Web sayfasına ilişkin adres bilgisi
" Alıcıya işlem belgesinin şahsi kayıtlarında kullanmak üzere dökümünü alması ve mutlaka saklaması yönünde hatırlatıcı ibare
" Müşterinin ad ve soyad bilgileri
" İşlem tarihi
" İşlem tutarı
" İşlem yapıldığı para birimi
" İşlem için alınan provizyon numarası
" İşyeri bilgileri
" Alınan mal veya hizmetle ilişkin açıklayıcı bilgiler
" Mal veya hizmetin geri gönderimi veya iptali ile ilgili açıklayıcı bilgiler
" Yapılan işlemin türü (satış veya iade)


TESLİMAT
" Satıcı, ürün teslim tarihini Alıcıya önceden bildirmelidir.
" Satıcı, sipariş veya varsa başka teslimat bilgilerini, toplam ödeme tutarını, teslimatın nereye yapılacağını, beklenen teslimat tarihini ve teslimatın neyle, hangi Taşıyıcı ile yapılacağını Alıcıya bildirmelidir.
" Satıcı, siparişin gönderimi esnasında kredi kartı numarası ve adres bilgilerinin paket üzerine yapıştırmamalıdır.
" Satıcı, satın alınan malı teslimat sırasında oluşabilecek hasarlara karşı sigortalamalıdır.
" Satıcı, sipariş edilen malın yola çıktığını ve ne kadar zamanda Alıcıya ulaşacağını bildirmelidir.
" Satıcı, Alıcıya malın yola çıktığını bildirirken, malın adedini, nereden yüklendiğini, neyle gönderildiğini (taşıyıcı şirket adı), bir sorun yaşanırsa nasıl bir yol izleneceğini, sipariş numarasını (iade, ve iptal edilen siparişler için) bildirmelidir.
" Satıcı, Alıcıya malın yola çıktığını e-mail, faks veya web sayfasından bildirerek haber vermelidir.
" Satıcı, Alıcıya malın kendisine hangi yolla ulaştırılmasını seçme hakkı vermelidir (acil ulaşması gereken veya hediyelik bir ürün siparişi ayrıştırılmalıdır.)
" Satıcı, malı sipariş eden Alıcıya, malın teslimatının nerede, ne zaman ve kime yapıldığını geri bildirmelidir.
" Satıcı, Alıcının karşılaması dahilinde ekstra teslimat olanakları sunmalıdır.

GARANTİ
" Her ürün için garanti koşulları yazılmalıdır.
" Garantinin süresi, hangi koşulları kapsadığı, hangi koşulları kapsamadığı, garantinin yüklenicisi ve nereye, nasıl başvurulması gerektiği yazılmalıdır.
" Alıcı, garanti hizmetinden kolaylıkla yararlanabilmelidir.
" Alıcıya, ürünün satış sonrası destek ve servis hizmetleri anlatılmalıdır.
" Alıcıya, verilecek desteğin açıklanması ve sağlanan destek tiplerinin bildirilmesi gereklidir. Alıcınin desteği nasıl ve kimden alacağı, destek süresi ve maliyeti belirtilmelidir.
" Satıcı sorunu çözemediği takdirde Alıcıyla Üretici arasında irtibat kurma imkanı sağlamalıdır.

İADELER
" Satıcı, iade edilen mallar konusunda uygulanacak prosedürü Alıcıya önceden bildirmelidir.
" Malın iade edilme şartları, siparişten ne kadar süre sonra iade edilebileceği, taşıma masrafları ve diğer masrafları kimin karşılayacağı önceden Alıcıya bildirilmelidir.
" Alıcı, şahsi bilgilerini girmeden ve malı sipariş etmeden önce iade şartlarını ve geri ödeme politikasının bulunduğu sayfayı görebilmelidir.
" Satıcı, iade şartlarında son iade tarihini de belirtmelidir.
" Satıcı, Alıcıya, iade edilen bir malın, geri ödemesini ne kadar zamanda yapacağını, paranın ne kadarını geri ödeyeceğini ve bir sorun olursa Alıcının ne yapması gerektiğini bildirmelidir.
" Teslimat tarihi gecikmiş olan siparişler için Satıcı, Alıcıya siparişi iptal hakkı vermelidir.

GİZLİLİK
" Satıcı, Standart Gizlilik Politikası kullanmalıdır. Hangi Alıcı bilgileri, ne amaçla toplanıyor ve nerede kullanılılıyor anlatılmalıdır. Alıcının, kişisel bilgi kullanımı sınırlandırmalarının nasıl yapılacağı anlatılmalıdır.
" Satıcı, gizlilik politikalarını her sayfada bildirmelidir.
" Satıcı, dış dünyaya hangi Alıcı bilgilerini vereceğini, Alıcıya sormalıdır (bu ilk işlem olmalıdır). Alıcılar, seçimlerini yapar yapmaz aktive edilmeli ve zaman içinde seçimlerini değiştirebilmelidirler.
" Satıcı, Alıcı bilgilerinin, üçüncü şahıslara dağıtılmayacağını duyurmalıdır.
" Satıcı, ödeme ve finansal bilgilerinin, alıcı kimlik ve ödeme bilgilerinin, tüm işlemlerle ilgili Alıcı tarafından sağlanan tüm bilgilerin, Alıcı ve Satıcı arasındaki tüm detayların güvenliğini sağlamalıdır.
" Satıcı, Alıcı e-mail'lerinin güvenli bir şekilde gönderilmesini sağlamalıdır. Alıcı talepleri şifreli gönderilmelidir.
" Satıcı, neleri güvenli yaptığını ve bu güvenliği sağlamak için hangi teknolojileri kullandığını Alıcılara anlatmalıdır. Ödeme sayfasında güvenliği sağlayan firmanın ve ödeme altyapısını sağlayan Banka'nın logosu yer almalıdır.

GÜVENLİK
" Ödeme kısmında 3D SET 1.0 protocol, 3D SSL gibi kart bilgilerini şifreleyebilen güvenli ticaret modellerinin ve yeni teknolojilerin kullanılması ( VISA tarafından 01 Mart 2001 tarihinden itibaren zorunlu tutulacaktır)
" Satıcının Server'ın yerleştirilecek olan firewall'lar yardımı ile kart datasına dışarıdan izinsiz ulaşım engellenmelidir.
" Satıcı tarafından kredi kartları ile verilen siparişlerdeki ve onaylanan işlemlerdeki bilgilerin ve işlem loglarının tutulması, hem doğabilecek anlaşmazlıklarda ve mahkeme kararlarında yardımcı olması, hem de sürekli alışveriş yapan kartsahipleri hakkında çok etkili bir database oluşturulması açısından çok yararlı olacaktır
" Satıcı sahte veya sorun yaşanmış işlemlere ilişkin bilgilerin mutlaka bir dosya içerisinde saklanmalıdır. Bu hususta özellikle özerk bir kuruluş vasıtası ile sahtekarlığa yönelik database saklanarak işletilebilir ve bu kuruluşa üye sanal mağazalar tarafından kullanılabilir.
" Kredi kartları ile yapılan herhangi bir dolandırıcılık durumunda konuyu sektördeki diğer sanal mağazalarla, banka ve polis ile paylaşılmalıdır.
" Satıcı isterse mal veya hizmetin teslimi esnasında kredi kartının ibrazının istenmesini ve bilgilerin önceden düzenlenmiş fatura üzerine nüfus cüzdanı seri numarası bilgileri ile birlikte not edilmesi ve müşteri imzasının alınmasını istiyorum.


Yazar : Admin
Tarih : 26.02.2010 at 04:02
Etiketler :
Kategoriler : Faydalı Bilgiler
Paylaş : E-mail | Kick it! | DZone it! | del.icio.us
Yorumlar (0) | Post RSSRSS comment feed

E-ticaretin Faydaları

1. Müşteri sadakati
  2. Karlılığı arttırmak
  3. Yeni ürün tanıtımı için gerekli zaman ve yatırımda ekonomi sağlamak
  4. Hedeflenmiş kişisel tekliflerle müşterilerinize en ekonomik yolla ulaşmak
  5. Satış maliyetlerini azaltma
  6. Tedarik maliyetini azaltma
  7. Müşteri hizmetleri maliyetlerini azaltmak
  8. Müşteri hizmetleri zaman kaybını azaltmak.
  9. Yeni pazarlara ulaşma
10. Daha az maliyet
11. 24 saat 7 gün satış
12. Interaktif marketçilik
13. Self servis alışveriş
14. Stok veya değer zinciri entegrasyonu
15. Süreç otomasyonu
16. Dış evrenle işbirliği

E-Ticaretin Yan Faydalarından Birkaçı:

» Sipariş yönetimi
» Müşteri servisi ve destek hizmetlerinde tüketiciye serbest giriş imkanı
» Müşteri ihtiyaçlarını en iyi biçimde tespit
» Sanal müşteri kitleleri oluşturabilme
» İşlemlerde daha düşük maliyet
» Katalog basımı ve dağıtımında 'sıfır' maliyet
» Firma fiziksel donanımında az maliyet
» Kar marjlarını yönetebilmek

E-Ticarette Başarılı olmak için 5 adım

1. Müşterilerinizin sizinle iş yapması kolaylaştırılmalı
2. Son tüketiciyi hedefleyerek ürün ve hizmetler sunulmalı
3. Müşteri ilişkileriniz onlar tarafındaki ihtiyaçlar üzerine kurulmalı
4. Gelişime açık bir e-ticaret altyapısı ve mimarisi oluşturulmalı
5. Müşteri sadakatini arttırmak hedeflenmeli

» Dünyanın önde gelen bağımsız araştırma şirketlerinden biri olan Merrill Lynch'in Türkiye İnternet pazarına ilişkin olarak hazırladığı son raporunda 2004 yılında Türkiye'deki İnternet kullanıcı sayısının 10 milyonu bulacağı belirtiliyor.

» Bilgisayar Dünyası Almanağı'nda yayınlanan rakamlara göre 2000 yılı sonunda dünya üzerinde İnternet kullanıcı sayısı 400 milyonu aşıyor. Bu rakamın 2002 yılında 673 milyona ulaşacağı belirtiliyor. 2005 yılı için tahminler ise 1 milyar kullanıcı.

Bu kadar yoğun bir insan trafiğine sahip olan internet tabii olarak aynı zamanda gözardı edilemez ticari bir pazardır da. İşte bu pazarda ticaret yapmanın adı: e-ticaret'tir.

Türkiye'de 2004 yılında e-ticaret hacmini 18 milyarı, ABD'de ise 1.5 trilyon USD'yi bulması bekleniyor. Sadece bu rakamlar bile e-ticaretin hem hacim hem işlev olarak giderek artan önemini ortaya koymaktadır.

E-Ticareti Kimler Yapar ?

E ticareti bir mal ya da hizmet üreten her tüzel kişi yapabilir. Bilhassa imalat sektöründe faaliyet gösteren firmalar için ucuz ve sürekli satış getiren bir pazar olarak eticaret tercih edilmelidir. Aynı şekilde ülkeye yurtdışından mal ithal eden, ithal ettiği malların az bulunur olmasına önem gösteren şirketler için eticaret bulunmaz fırsattır. Çünkü ülkenin her tarafında, ürünleri ile ilgili, müşterilerine bıkmadan usanmadan yüzlerce sayfalık doğru bilgi verebilecek 7 gün 24 saat çalışan bir mağazası ve personeli var demektir.

Örnek Firmalar:

Amazon.com yıllık 700 milyon dolarlık cirosu ile gelmiş geçmiş en büyük kitap satıcısı oldu. Amazon.com'un en büyük özelliği internet firması olmasıdır. Satışının % 100 internet üzerinden online satış ile gerçekleşmektedir ! Amazon bugün artık sadece kitap değil, CD-DVD ürünlerinden Bilgisayara kadar uzanan bir yelpazede satış yapmaktadır.
1994 - 1999 yılları arasında AirTouch grew telsiz haberleşme alanında dünyanın büyük kuruluşları arasına katılarak bir çok ülkede hizmet vermektedir:
ABD, Belçika, Mısır, Federal Almanya , Hindistan, İtalya, Japonya, Polanya, Portekiz, Romanya, Güney Kore, İspanya ve İsveç.


Yazar : Admin
Tarih : 26.02.2010 at 04:02
Etiketler :
Kategoriler : Faydalı Bilgiler
Paylaş : E-mail | Kick it! | DZone it! | del.icio.us
Yorumlar (0) | Post RSSRSS comment feed

E-ticaret Nedir?

E-ticaret in tanımını yapmak, e-ticaret kavramının genişliğinden dolayı oldukça zor ve bir o kadar meşakatli bir iştir. Fakat kısaca e-ticaret tanımı yapmak gerekirse, mal ya da hizmetin sanal ortamda müşteri ile buluşturulması anlamına gelen e-ticaret ülkemizde, internetin geç kullanılmaya başlaması ile , yani 1996 yılının ilk çeyreğinde aktif  hale gelmeye başlamıştır. Fakat o günkü teknolojilerin (Dial-up) yetersiz ve güvenlik problemlerinin olmasından dolayı ancak ülkemizde 2000 yılının sonlarına doğru hakettiği yeri bulmaya başlamıştır. İş dünyasının internetin gücünü keşfetmesi ve e-ticaret mağazalarına yönelmesi ancak 2004 yılının son çeyreğini bulmaktadır. Bugün ise e-ticaret hacmimiz artık 1 Milyar doları rahatlıkla geçmektedir.Kontrol Paneli, mağazanın tüm yönetim ve idaresini gerçekleştirebileceğimiz sadece mağaza sahibi ve yetki verdiği kişilerin ulaşabileceği online yönetim alanı.


Yazar : Admin
Tarih : 26.02.2010 at 04:01
Kategoriler : Faydalı Bilgiler
Paylaş : E-mail | Kick it! | DZone it! | del.icio.us
Yorumlar (0) | Post RSSRSS comment feed

E-iş Terminoloji Sözlüğü

Açık Artırma (Seller Auction):Alıcıların bir malı almak için fiyat arttırdığı tek bir satıcının ve birden çok alıcının olduğu müzayede.

Açık Eksiltme (Buyer Auction):Alıcıların, bir ürün veya hizmete ilişkin ihtiyaçlarını ilan etmesinin ardından tedarikçilerin bu ihtiyacı karşılamak üzere teklif vermesi. Açık eksiltmeli ihalede, normal ihalenin tersine, fiyat düşürülür. Kilit nokta alıcının gücü olduğu için, bu tip ihaleler büyük işletmeler açısından veya pek çok küçük alıcıdan talep toplayan aracı ortamlarda gerçekleştirildiğinde çok kullanışlıdır. Açık eksiltmeli ihale yöntemi, giderek daha çok internet pazarının kullandığı yaygın bir özellik olmaya başlamıştır.

Alım Satım Piyasası (Exchange Platform): Alıcı ve tedarikçilerin genellikle, bir teklif verme ve alma sistemi içinde fiyat pazarlığı yaptığı, fiyatların hem indirildiği hem de yükseltildiği çift taraflı pazaryerleri. Karmaşık özellikleri olmayıp kolaylıkla tanımlanabilen ürünler, ticari mallar ve yiyecek gibi hızlı tüketim maddeleri veya elektrik enerjisi gibi cisimsel olmayan ürünler için çok uygundur. Dalgalanan ve bazen de değişken olan fiyatlar ortaya çıkar. Gerçek piyasa fiyatının saptanmasının zor olduğu durumlar için idealdir. Ürünleri düşük fiyattan alarak, ilk satıcıları tanımayan alıcılara yüksek fiyatlardan satan brokerların yüksek kar marjı elde ettiği durumlarda da işe yarar.

Aracı Ortam (Intermediary):Alıcı ve satıcıları biraraya getirerek veri toplayan ve işlemleri kolaylaştıran ortam ya da platform. İnternet temelli aracı ortamlar çok satıcılı, çok ürünlü pazaryerlerini oluşturur.

B2B Kurumlararası Ticaret (Business to Business E-commerce): Tüm dünyada business to business ve e-commerce olarak bilinen kurumlararası elektronik ticaret; birçok alıcı ve satıcı firmanın elektronik ortamda bir araya gelip alım satım işlemlerini gerçekleştirdikleri ticaret şeklini ifade etmektedir.

Dikey E-pazaryeri (Vertical E-marketplace):Belli bir sektöre hizmet sunan, birden çok alıcıyı ve tedarikçiyi, ürün ve hizmetlerin alım satımını daha verimli bir biçimde yapmak üzere İnternet üzerinde biraraya getiren bir alışveriş ortamı.

E-alışveriş Merkezi (E-mall): Birçok tedarikçinin kataloğunu içeren ve alıcıların siteye girerek tedarikçileri gözlemleyip burada sunulan ürün veya hizmetleri satın alabildikleri web sitesi.

E-cüzdan (E-wallet):Dijital cüzdan elektronik paranın saklanmasına ve harcanmasına imkan veren ve kullanıcının bilgisayarında bulunan bir yazılım.

E-dükkan (E-store):Internet üzerinden her türlü ürünün satıldığı özel tasarlanmış web siteleri

E-ihale (E-auction):İnternet üzerinden ihale yöntemiyle (açık artırma veya eksiltme) satıcı/alıcının farklı kişi ya da kurumlardan alış/satış teklifi toplayarak en uygun fiyata satış/alış işlemini gerçekleştirmesi

E-iş (E-business):Türkçe'de iş anlamına gelen business kelimesinden çoğaltılan e-business terimi geniş ölçüler içerisinde elektronik ortamda iş yapılmasıdır. Bu terim pazarlamadan iletişime, satıştan desteğe, siparişten teslimata kadar tüm iş süreçlerinin elektronik ortamda yapılmasını anlatır. Bir başka deyişle genel iş kurallarının elektronik ortama taşınmasıdır

E-pazaryeri (E-marketplace):Birden çok alıcıyı ve tedarikçiyi, ürün ve hizmetlerin alım satımını daha verimli bir biçimde, daha iyi seçeneklere sahip olarak ve en uygun fiyatlarla yapmak üzere İnternet üzerinde biraraya getiren bir alışveriş ortamı

E-perakendecilik (E-retailing):Elektronik medya ve internet teknoloji araçlarını kullanarak son kullanıcılara mal ve hizmet satmak

E-ticaret (E-commerce):Web üzerinden yapılan ve çoğunlukla mal ve hizmet alım satımından oluşan ticaret

Elektronik Katalog (Electronic Catalog):Kullanıcıların elektronik pazarlarda mal ve hizmet alımlarına imkan veren ve buralarda satılan mal ve hizmet bilgilerini biraraya getiren mekanizma

Elektronik Kimlik (Electronic Identity):Günlük hayatta kullanılan ehliyet, pasaport gibi kimlik kartlarının elektronik ortamdaki karşılığı. Dijital sertifika kişinin kimliğini ve söz konusu bilgiye veya online hizmete ulaşım hakkını kanıtlamak için elektronik olarak ibraz edilmek üzere geliştirilmiştir. Dijital sertifikalar dijital bilgileri şifrelemek ve şifrelenen bilgileri çözmek için kullanılan bir çift elektronik anahtar ile kimlik bilgisini bağlar. Dijital sertifika kullanıcıların ve kuruluşların bilgilerinin iletişim ağlarında güvenli bir şekilde iletilmesini sağlar

Elektronik Para (Electronic Cash):İnternet ortamında mal, hizmet ve bilgi alımında kullanılan elektronik para

Elektronik Pazarlık (Electronic Negotiation):Internet üzerinden alıcı-satıcı şirketlerin bir ticaret işlemini sonuçlandırmak için pazarlık yapmalarına olanak sağlayan elektronik pazarlık sistemi

Portal:Tek bir web arayüzünden belli konulara spesifik ya da genel, yüklü miktarda içerik ve servis sunan web sitesi

Satınalma Merkezi: Büyük satıcılarla daha iyi pazarlık edebilmesi için küçük alıcılardan talep toplayan alıcı-merkezli aracı ortam. Yatay (operasyonel tedariğe yönelik) veya dikey (imalata yönelik) olabilir. Spot alım (takas veya ihale) veya sistematik alım (katalog mekanizması) için kullanılır. Yatay satınalma merkezleri yatay lojistikler (örneğin UPS) kullanırken, dikey merkezlerin (genellikle mevcut distributörler) yapılacak dikey lojistik bir çalışmaya ihtiyacı vardır (örneğin tehlikeli kimyasallarda)

Ticari Servis Sağlayıcı (E-commerce Service Provider): İnternet E-ticaret hizmetlerinde uzmanlaşan ve aynı zamanda bu hizmetler için özel yazılımlar ve outsourcing hizmetleri sunan servis sağlayıcıları

Tüketiciden Tüketiciye Ticaret (Consumer to Consumer - C2C): Son kullanıcı statüsündeki tüketiciler arasında gerçekleşen ticari işlemleri ifade eder. Online açık artırmalar gibi..


Yazar : Admin
Tarih : 26.02.2010 at 04:01
Kategoriler : Faydalı Bilgiler
Paylaş : E-mail | Kick it! | DZone it! | del.icio.us
Yorumlar (0) | Post RSSRSS comment feed

AB E-ticaret Direktifi

Bilgi Toplumu Hizmetlerinin Bazı Hukuki Yönleri ve Özellikle İç Pazarda Elektronik Ticaret Konusunda 8 Haziran 2000 tarihli 2000/31/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi ("Elektronik Ticaret Konusunda Direktif")

Topluluk Resmi Gazetesi No: L 178, 17.07.2000 ss.0001-0016

AVRUPA PARLAMENTOSU VE AVRUPA BİRLİĞİ KONSEYİ

Avrupa Topluluğunu Kuran Antlaşmayı ve özellikle bu Antlaşmanın 47/2, 55 ve 95. maddelerini göz önünde bulundurarak,
Komisyon'un önerisini,
Ekonomik ve Sosyal Komitenin görüşünü göz önünde bulundurarak,
Antlaşmanın 251. Maddesinde öngörülen prosedür uyarınca hareket ederek

Aşağıdaki konuları dikkate alarak:

1)Avrupa Birliği Avrupa devletleri ve halkları arasında herzaman daha sıkı bağlar kurmayı ve ekonomik sosyal ilerlemeyi gerçekleştirmeyi hedeflemiştir. Antlaşmanın (Topluluğu Kuran Antlaşma)14/2. maddesi uyarınca iç pazar, içinde malların, hizmetlerin serbestçe dolaştığı ve hizmetlerin serbest ediminin gerçekleştirildiği, sınırların kaldırıldığı bir iç alandır. Bilgi toplumu hizmetlerinin, bu sınırların kaldırıldığı iç alanda geliştirilmesi de Avrupa halklarını bölen engellerin kaldırılması için önemli bir araçtır.

2)Bilgi toplumunda elektronik ticaretin gelişmesi, Topluluk içinde ve özellikle de küçük ve orta ölçekli işletmeler için iş imkanlarının artırılması açısından çok önemli fırsatlar sunmaktadır. Bu durum, Avrupa işletmelerinin ekonomik büyümelerini, araştırma geliştirme yatırımlarını kolaylaştıracak ve aynı zamanda herkesin Internete erişimine bağlı olarak Avrupa işletmelerinin rekabet gücünü artırabilecektir.

3) Avrupa vatandaşları ve Avrupalı kullanıcıların, elektronik ticaretin sınır tanımadan sağladığı imkanlardan tam olarak yararlanabilmeleri için Topluluk hukuku ve Topluluk hukuk düzeni önemli bir kazanım sağlamaktadır. Bu bağlamda söz konusu direktif, bilgi toplumu hizmetlerinin gerçekleştirilmesinde sınırların kaldırıldığı gerçek bir iç alan oluşturulabilmesi için Topluluk hukukunun oldukça ileri bir düzeyde entegrasyonunu hedeflemektedir.

4)Elektronik ticaretin iç pazardan tam olarak yararlanmasını sağlamak ve televizyon yayınları hakkında Üye Devletlerin idari işlemleri, kanun ve tüzük hükümlerinin koordinasyonu konusunu düzenleyen 3 Ekim 1989 tarih, 89/552/AET Konsey direktifinin öngördüğü gibi yüksek düzeyde bir Topluluk bütünleşmesinin sağlanması çok önemli bir önceliktir.

5)Topluluk içinde bilgi toplumu hizmetlerinin gelişimi, iç pazarın iyi işlemesini güçleştiren bazı hukuki engellerle sınırlandırılmıştır. Hukuki düzenlemelerdeki farklılıklardan ve bu hizmetlere uygulanan ulusal kuralların hukuki belirsizliğinden doğan bu engeller, hizmet edimi ve yerleşme serbestilerini daha az çekici kılmaktadır. Bu alanlarla ilgili hukuki düzenleme ve koordinasyon çalışması yapılmaması durumunda, bahsettiğimiz bu engeller Topluluk Adalet Divanı içtihatlarıyla da desteklenecektir. Hukuki belirsizlikler, üye devletlerin, diğer bir üye devletten gelen bu hizmetleri kontrol edebilmesi durumunda varlığını devam ettirecektir.

6)Topluluk hedefleri, Kurucu Antlaşmanın 43, 49. maddeleri ve ilgili ikincil hukuk normları ışığında söz konusu engellerin, bazı ulusal hukuk düzenlemelerinin koordinasyonu ve bazı hukuk kavramlarının Topluluk düzeyinde açıklığa kavuşturulması yoluyla iç pazarın iyi işleyişinin sağlanması amacına yönelik olarak ortadan kaldırılması gereklidir. İç pazarla ilgili ortaya çıkan sorunların bazı spesifik yönlerini ele alan bu direktif, Antlaşmanın 5. maddesinde hükme bağlanan yetki ikamesi (sübsidiarite) prensibine saygı gösterilmesi kuralıyla tam olarak uyum içindedir.

7)Hukuki güvence ve tüketicinin korunması amacıyla bu dürektif iç pazarda elektronik ticaret konusunun bazı hukuki yönlerini kapsayacak açık ve genel bir çerçeve oluşturmalıdır.

8)Söz konusu direktifin amacı, üye ülkeler arasında bilgi toplumu hizmetlerinin serbest dolaşımını sağlayacak hukuki bir çerçeve oluşturmaktır. Bu direktif üye ülkeler arasında ceza hukuku alanına giren düzenlemelerin uyumlaştırılması konusunu kapsamamaktadır.

9)Bilgi toplumu hizmetlerinin serbest dolaşımı pek çok durumda, tüm üye devletler tarafından onaylanmış bulunan İnsan hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunması Konvansiyonunun 10/1. maddesinde öngörülen ifade özgürlüğü gibi genel prensiplerin, Topluluk hukukuna spesifik yansıması şeklinde ortaya çıkabilecektir. Bu nedenle bilgi toplumu hizmetlerinin sağlanmasına yönelik direktifler, bu madde ışığında söz konusu eylemlerin özgürce yapılmasını garanti altına alacak nitelikte olmalıdır. Bu konuda tek sınırlama aynı maddenin 2. paragrafı ve Antlaşmanın 46/1. maddesi çerçevesinde öngörülmüştür ve ayrıca söz konusu direktif, ifade özgürlüğü konusunda ulusal temel kural ve ilkelere halel getirmez.

10)Orantılılık ilkesine uygun olarak, bu direktifde öngörülen önlemler, sadece iç pazarın iyi işlemesi amacına ulaşılmasıyla sınırlı tutulmuştur. Direktif, Topluluk düzeyinde müdahale edilmesi gerektiği durumlarda ve elektronik ticaret için gerçek anlamda sınırların kalktığı bir iç alanın garanti altına alınması için, küçüklerin, insan onurunun, tüketicinin ve halk sağlığının korunması başta olmak üzere genel çıkarların korunmasını en üst düzeyde sağlayacak düzenlemeler öngörmelidir. Antlaşmanın 152. maddesi uyarınca, kamu sağlığının korunması diğer Topluluk politikalarının önamli bir tamamlayıcısıdır.

11)Söz konusu direktif, Topluluk hukuk düzenlemeleri ile garanti altına alınan özellikle kamu sağlığı ve tüketici hakları başta olmak üzere, varolan koruma mekanizmalarına halel getirmez. Diğerleri yanısıra, "tüketicilerle yapılan sözleşmelerde hakkaniyete uymayan hükümler hakkında 93/13/AET sayılı ve 5 Nisan 1993 tarihli Konsey direktifi ve Uzak mesafeli sözleşmelerde tüketicinin korunması hakkında 97/7/AT sayılı ve 20 Mayıs 1997 tarihli Avrupa Parlamentosu ve Konsey direktifi, borçler hukuku alanında tüketicinin korunması için temel unsurları teşkil etmektedir. Söz konusu direktifler tüm hükümleriyle, bilgi toplumu hizmetlerine de uygulanabilecektir. Bilgi toplumu hizmetlerine uygulanabilecek olan söz konusu Topluluk müktesebatı kapsamında şu Topluluk hukuku düzenlemeleri de yer almaktadır: "Yanıltıcı ve Mukayese Yaratan Reklamlar hakkında 84/450/AET sayılı ve 10 Eylül 1984 tarihli Konsey direktifi"; "Tüketici Kredileriyle ilgili Üye Devlet Hukuk Düzenlemelerinin ve İdari Düzenlemelerin Yakınlaştırılması hakkında 87/102/AET sayılı ve 22 Aralık 1986 tarihli Konsey direktifi"; "Menkul Kıymetler Alanına Giren Yatırım Hizmetleri hakkında 93/22/AET sayılı ve 10 Mayıs 1993 tarihli Konsey direktifi"; "Paket Turlar, Seyahat Organizasyonları hakkında 90/314/AET sayılı ve 13 Haziran 1990 tarihli Konsey direktifi"; ".Tüketiciye Sunulan Ürünlerin Fiyatlarının Belirtilmesiyle İlgili Tüketicinin Korunması Düzenlemeleri hakkında 98/6/AT sayılı ve 16 Şubat 1998 tarihli Avrupa Parlamentosu ve Konsey direktifi"; "Mallarla ilgili Genel Emniyet Düzenlemeleri hakkında 92/59/AET sayılı ve 29 Haziran 1992 tarihli Konsey direktifi"; "Devre Mülk Sözleşmelerinde Devre Mülk Sahibinin Korunması hakkında 94/47/AT sayılı ve 26 Ekim 1994 tarihli Avrupa Parlamentosu ve Konsey direktifi"; "Tüketici Haklarının Korunması hakkında 98/27/AT sayılı ve 19 Mayıs 1998 tarihli Avrupa Parlamentosu ve Konsey direktifi"; "Hatalı (Ayıplı) Mal Sorumluluğu hakkında 85/374/AET sayılı ve 25 Temmuz 1985 tarihli Konsey direktifi"; "Tüketim Mallarının Garantisi ve Satışla ilgili bazı Yönleri hakkında 1999/44/AT sayılı ve 25 Mayıs 1999 tarihli Avrupa Parlamentosu ve Konsey direktifi"; "Tüketiciye Yönelik Uzak Mesafeli Finans Hizmetleri Satışı hakkında Avrupa Parlamentosu ve Konsey direktif tasarısı" ve "İlaçlarla ilgili Reklamlar hakkında 92/28/AET sayılı ve 31 Mart 1992 tarihli Konsey direktifi". Söz konusu direktif, ayrıca, iç Pazar kapsamında kabul edilen "Tütün Ürünleri konusunda Reklam ve Sponsorlukla ilgili Üye Ülkeler Hukuki ve İdari Düzenlemelerinin Yakınlaştırılması hakkında 98/43/AT sayılı ve 6 Temmuz 1998 tarihli Avrupa Parlamentosu ve Konsey direktifi"ne veya kamu sağlığıyla ilgili diğer direktif hükümlerine halel getirmez. Söz konusu direktif, yukarıda sayılan diğer direktiflerin ve özellikle 97/7/AT sayılı direktifin öngördüğü bilgi verme gerekliliklerini tamamlar.

12)Söz konusu direktifin uygulanma alanından, şu an için Antlaşma ve varolan ikincil Topluluk hukuku çerçevesinde garanti altına alınmamış alanlardaki hizmetlerin serbest edimini dışlamak gerekmektedir. Bu dışlama, iç pazarın iyi işleyişi için gerekli olan muhtemel hukuksal araçlara engel oluşturmamalıdır. Vergi, özellikle söz konusu direktifle öngörülen çok sayıdaki hizmet kapsamında alınan katma değer vergisi, bu direktifin uygulanma alanı dışında tutulmalıdır.

13)Söz konusu direktif mali yükümlülükler konusunda kurallar koymayı hedeflememektedir. Ayrıca bu direktifin, elektronik ticaretin vergilendirilmesiyle ilgili Topluluk enstrümanları geliştirmek gibi bir amacı da söz konusu değildir.

14)Kişisel verilerin işlenmesi konusuyla ilgili olarak özel kişilerin korunması, sadece 95/46/AT sayılı ve 24 Ekim 1995 tarihli "Kişisel verilerin kullanılması konusunda özel kişilerin korunması ve bu verilerin serbest dolaşımı" hakkında Avrupa Parlamentosu ve Konsey direktifince ve 97/66/AT sayılı ve 15 Aralık 1997 tarihli "kişisel dataların işlenmesi ve telekomünikasyon sektöründe özel yaşamın korunması" hakkında Avrupa Parlamentosu ve Konsey direktifiyle düzenlenecektir. Bu iki direktif bilgi toplumu hizmetleri için de aynı şekilde geçerlidir. Bu iki direktif halihazırda kişisel veriler konusunda Topluluk hukuku alanında bir çerçeve oluşturmaktadır ve bu nedenle bu konuların söz konusu direktif içinde de, iç pazarın iyi işleyişinin sağlanması ve kişisel dataların üye devletler arasında serbest dolaşımıyla ilgili olarak tekrar ele alınmasına gerek yoktur. Bu direktifin uygulanmaya konması ve uygulanması, kişisel verilerin korunması konusuyla ilgili ilkelere uygun olmalıdır. Söz konusu direktif, Internet gibi ortak şebekelerin kullanılmasını engelleyemez.

15)İletişimin gizliliği, 97/66/AT sayılı direktifin 5. maddesiyle garanti altına laınmıştır. Bu direktif hükümleri doğrultusunda üye devletler bu tür iletişim alanında gönderen ve alanlar dışında her türlü hukuka aykırı dinleme ve müdahale eylemini yasaklamalıdır. Bu konunun tek istisnası, bu eylemlerin yasal şekilde izin alınarak yapılması durumlarıdır.

16)Bu direktifin uygulanma alanının dışında tutulacak olan para oyunları; parasal kazanma veya kaybetme üstüne kurulu şans oyunları; sadece çekilişler ve bahis oyunlarıyla sınırlıdır. Dolayısıyla, bir malın veya hizmetin satışını teşvik amacıyla yapılan ve ödemelerin de eğer söz konusuysa, bu mal veya hizmeti almakla sınırlı şekilde yapıldığı yarışmalar ve promosyona dayalı oyunlar bu kapsamda sayılmazlar.

17)Bilgi toplumu hizmetleri kavramının tanımı Topluluk Hukukunda zaten mevcuttur. Söz konusu tanım, "Teknik standartlar, düzenlemeler ve bilgi toplumu hizmetleriyle ilgili kurallar konusunda bilgilenme süreci" hakkında 98/34/AT sayılı ve 22 Haziran 1998 tarihli Avrupa Parlamentosu ve Konsey direktifi ile "Şartlı erişimden oluşan ya da şartlı erişime dayanan hizmetlerin hukuken korunması" hakkında 98/84/AT sayılı ve 20 Kasım 1998 tarihli Avrupa Parlamentosu ve Konsey direktifinde yer almaktadır. Bu tanım, ücret karşılığı, elektronik ekipmanlarla bir işleme tabi tutulmak suretiyle uzak mesafeli olarak yapılanlar (sayısal sıkıştırma-kompresyon- da dahil olmak üzere) ve de hizmeti alacak kişinin talebi üzerine verilerin depolanması (saklanması) şeklinde sağlanan tüm hizmetleri kapsamaktadır. 98/34/AT sayılı direktifin V. ekinde yer alan hizmetler listesinde bulunan ve veri işlenmesi ile depolanması niteliği taşımayan hizmetler, bu tanım kapsamı dışında kabul edilmektedir.

18)Bilgi toplumu hizmetleri on-line nitelikte olmak üzere çok geniş bir ekonomik faaliyet alanını kapsar.Bu hizmetler özellikle malların on-line satışını içermektedir. Bu malların teslimi veya off-line hizmet sunumu, kapsam dışında kabul edilmektedir.Bilgi toplumu hizmetleri sadece on-line sözleşme yapılmasıyla da sınırlı değildir. Ekonomi ile ilgili bir faaliyet alanı oluşturduğu ölçüde, ücret karşılığı olmayan ancak on-line bilgi sunma esasına dayanan veya ticari iletişimle ilgili olan ya da araştırmacılara verilere erişim ve bu verileri alma olanağı sağlayan hizmetler de bu kapsamda kabul edilir. Bilgi toplumu hizmetleri aynı zamanda, iletişim şebekesine erişim olanağı veren veya hizmet alanlar tarafından sağlanan bilgileri tutan bir iletişim ağı yoluyla bilgi iletişimi konusunda nakil hizmetlerini de içermektedir. 89/552/AET sayılı direktifle hükme bağlanan konular çerçevesinde düzenlenen televizyon hizmetleri ve de bu hizmetin radyo dalgaları yoluyla yayınlanması bilgi toplumu hizmetleri kapsamında kabul edilmez; zira bu hizmetler bireysel talebe karşılık olarak sunulmamaktadır. Buna karşılık, bir noktadan diğer bir noktaya nakledilen, talebe bağlı video veya elektronik ileti (e-mail, elektronik posta) yoluyla ticari iletişim sağlanması bilgi toplumu hizmetleri kapsamında kabul edilir. Özel kişilerin kendi ticari, mesleki ya da iş amaçları dışında elektronik ileti göndermesi ya da kullandıkları benzeri diğer bireysel iletişim araçları, (bu kişiler arasında sözleşme imzalama amacıyla kullanılması da dahil olmak üzere) bilgi toplumu hizmetleri kapsamı dışında kabul edilir. Bir işverenle işçisi arasındaki sözleşmeyle kurulan ilişki, bilgi toplumu hizmeti kabul edilemez. Ayrıca şirket hesaplarının denetimi ya da bir hastanın fiziksel olarak incelenmesini gerektiren tıbbi muayene gibi, niteliği gereği uzak mesafeli ve elektronik araçlarla yerine getirilemeyecek işlemler, bilgi toplumu hizmeti sayılamazlar.

19)Hizmet sunanın kuruluş yeri (merkezi), Topluluk Adalet Divanı'nın içtihat hukukuna göre belirlenecektir. Buna göre kuruluş yeri (merkezi) kavramı, bir ekonomik aktivitenin, yerleşik bir merkez kanalıyla, belirlenmemiş bir süre için gerçek anlamda sürdürülmesini gerektirmektedir. Bu gereklilik, bir şirketin belirli bir süre için kurulmuş olması durumunda da gerçekleştirilmiş kabul edilir. Bir Internet sitesi aracılığıyla hizmet sağlayan bir şirketin kuruluş yeri (merkezi), bu siteye teknolojik destek sağlayan altyapının bulunduğu yer ya da bu siteye erişimin mümkün olduğu yer değil, söz konusu şirketin ekonomik faaliyetini yürüttüğü yerdir. Bir hizmet sunucunun birden fazla kuruluş yeri (merkezi) olması durumunda, bu merkezlerin hangisinden, söz konusu hizmetin sunulduğunun saptanması önemlidir. Bu merkezlerden hangisinde söz konusu hizmetin sunulduğunun saptanmasının güç olduğu durumlarda, söz konusu spesifik hizmetle ilgili olarak hizmet sunucunun sahip olduğu merkez dikkate alınacaktır.

20) "Hizmeti alan kişi" tanımı, internet gibi açık şebekeler üzerinden bilgi sağlayan kişiler ve kişisel ya da mesleki amaçlarla Internet üzerinde bilgi arayanlar dahil olmak üzere, bilgi toplumu hizmetlerinin her türlü kullanımını kapsar.

21)Koordinasyon sağlanan söz konusu alanın boyutu, Topluluğun ilerde bilgi toplumu hizmetleriyle ilgili yapacağı uyumlaştırma çalışmalarına ve Topluluk Hukukuyla uyumlu şekilde ilerde kabul edilecek ulusal düzeydeki yasal düzenlemelere halel getirmez. Koordinasyonu sağlanan alan, sadece on-line aktivitelerle ilgili hukuksal gereklilikleri içerir. Bunlar on-line bilgi sağlama, on-line reklam faaliyetleri, on-line alışveriş, on-line sözleşme gibi faaliyet alanlarıdır. Bu alanlar, güvenlikle ilgili standartlar, etiketleme konusundaki zorunluluklar ya da malların sorumluluğu gibi Üye Devletlerin mallar konusundaki hukuki yükümlülükleriyle, medikal ürünlerin dağıtımı da dahil olmak üzere, malların taşınması veya teslimiyle ilgili Üye Devlet hukuksal yükümlülüklerini kapsamaz. Koordinasyon sağlanan bu alan, sanat eserleri gibi bazı mallarla ilgili olarak kamu otoriteleri tarafından şufa (pre-emption) (öncelik) hakkının kullanılması konusunu da kapsamaz.

22)Bilgi toplumu hizmetleri, kamu çıkarının etkili şekilde korunması ilkesi doğrultusunda söz konusu faaliyetin kaynağında denetlenecektir. Bu amaçla yetkili makamın, sadece kendi vatandaşları ya da ülkesi için değil tüm Topluluk vatandaşları için bu koruma görevini yerine getirmesinin garanti altına alınması zorunludur. Üye devletler arasında karşılıklı güvenin geliştirilmesi için, hizmetin çıktığı (kaynaklandığı) Üye Devletin bu sorumluluğu açıkça belirlemesi zorunludur. Ayrıca hizmet sunma serbestisinin etkili şekilde garanti altına alınması ve hizmet sunan ve alanların hukuki güvencesinin sağlanması için, bilgi toplumu hizmetleri prensip itibariyle, hizmet sunanın yerleşik olduğu Üye Devlet hukukuna tâbidir.

23)Bu direktif, yasalar çatışması konusunda yeni uluslararası özel hukuk kuralları koymayı ya da Adalet Divanı'nın yetkisine giren konuları düzenlemeyi amaçlamamaktadır. Buna karşılık, uluslararası özel hukuk kurallarıyla saptanmış olan uygulamadki hukuksal düzenlemeler, bu direktifte öngörüldüğü şekliyle bilgi toplumu hizmetlerinin serbest edimini kısıtlamamalıdır.

24)Bu direktif çerçevesinde ve bilgi toplumu hizmetlerinin kaynağında denetimi ilkesiyle birlikte bu direktifte belirtilen koşullar altında, Üye Devletlerin bilgi toplumu hizmetlerinin serbest dolaşımını kısıtlayıcı önlemler alması meşrudur.

25)Hukuk mahkemeleri dahil olmak üzere özel hukuk alanıyla ilgili faaliyet gösteren ulusal mahkemeler, bu direktifte belirtilen şartlar çerçevesinde bilgi toplumu hizmetlerinin serbest ediminden sapma niteliği gösteren önlemler kabul edebilirler.

26)Üye Devletler, bu direktifte sayılan koşullarla uyumlu olmak şartıyla, ceza hukuku ve kriminal suça yönelik soruşturma, adli kovuşturma için gerekli olan tüm kriminal prosedürlerle ilgili ulusal kuralları Komisyona bildirmeksizin uygulayabilirler.

27)Bu direktif, gelecekte "tüketiciye yönelik finansal hizmetlerin uzak mesafeli pazarlanması" konusunda çıkartılacak olan Konsey ve Avrupa Parlamentosu direktifiyle birlikte, finansal hizmetlerin on-line edimi için hukuksal bir çerçeve yaratılmasına katkı sağlayacaktır. Bu direktif, özellikle finansal alandaki işleyiş kurallarının uyumlaştırılması konusu başta olmak üzere finansal hizmetler konusunda ilerde ortaya çıkacak girişimleri bağlamaz. Üye Devletlerin, bu direktifle belirlenen şartlar ve bazı koşullar altında ve tüketicinin korunması amacıyla bilgi toplumu hizmetlerinin serbest edimini kısıtlama olanağı, özellikle yatırımcıları korumak amacıyla finansal hizmetler alanında kabul edilen önlemleri de kapsamaktadır.

28)Üye Devletlerin, bilgi toplumu hizmetleriyle ilgili faaliyetlere erişim konusunda ön izin getirmeme yükümlülüğü, posta hizmetlerini düzenleyen "Topluluğun posta hizmetleriyle ilgili iç pazarının gelişimi için ortak kurallar" konusundaki 97/67/AT sayılı ve 15 Aralık 1997 tarihli Avrupa Parlamentosu ve Konsey direktifi ve elektronik posta mesajının basılması sonrasında fiziksel teslimatına dayanan hizmetin kalitesinin artırılması konularını kapsamaz ve özellikle elektronik imza ile sertifikasyon hizmetlerinin edimi konusunda ihtiyari akreditasyon rejimlerini etkilemez.

29)Ticari iletişim, bilgi toplumu hizmetlerinin finansmanı ve yeni pek çok ücretsiz hizmetin gelişimi için çok önemlidir. Tüketicinin korunması ve anlaşmalara bağlılık açısından, indirimler, promosyona yönelik yarışma ve oyunlar dahil olmak üzere ticari iletişim şeffaflık konusundaki pek çok yükümlülüğe uygun olmak durumundadır. Bu yükümlülükler 97/7/AT sayılı direktife halel getirmez. Bu direktif 98/43/AT sayılı direktif başta olmak üzere ticari iletişimle ilgili mevcut yükümlülükleri etkilememelidir.

30)Elektronik posta yoluyla talep olmaksızın ticari mesaj gönderilmesi, tüketiciler ve bilgi toplumu hizmeti sunucuları için istenmeyen bir durum olabilir ve interaktif ağın düzgün akışını engelleyebilir. Bazı talep olmaksızın yapılan ticari mesaj biçimlerinin, alıcı tarafından onaylanması konusu bu direktifle düzenlenmemiş, ancak özellikle 97/7/AT ve 97/66/AT sayılı direktiflerle düzenlenmiştir. Talep olmaksızın yapılan ticari iletişime izin veren Üye Devletlerde filtreleme süreçleri oluşturulması teşvik edilmeli ve kolaylaştırılmalıdır. Buna ilave olarak talep olmaksızın iletişimi örgütleyen ticari toplulukların her durumda saydamlığı artırmak ve bu girişimlerin işleyişini kolaylaştırmak için açıkça tanımlanması gerekir. Elektronik posta ile talep olmaksızın yapılan ticari haberleşme alıcı için ek haberleşme maliyetleriyle sonuçlanmamalıdır.

31)Alıcının önceden izni olmaksızın, ülkelerinde yerleşik hizmet sunucular kanalıyla talep olmadan mesaj gönderimine izin veren Üye Devletler, hizmet sunucuların kayıtlı üyeleriyle düzenli olarak danışmalarda bulunmalı ve bu tür mesajlar almak istemeyen özel kişilerin kendini bu sistemin dışına çıkarma imkanını sağlamalıdır.

32)Topluluk içinde sınıraşan hizmetlerin gelişiminin önündeki engelleri kaldırmak ve Topluluk tarafından düzenlenmiş mesleklerin mensuplarının Internet üzerinden arzda bulunabilmelerinin gerçekleştirilmesi için, tüketicinin korunması ve kamu sağlığının, Topluluk düzeyinde garanti altına alınması konusunda bu mesleklerle ilgili kurallara riayet edilmesi zorunludur. Topluluk düzeyindeki işleyiş kuralları, ticari iletişime uygulanacak deontolojik kuralların belirlenmesi için en güzel enstrümanları oluşturmaktadır. Bu kuralların, mesleki örgütler ve derneklerin özerkliğine halel getirilmeksizin, bu konuyla ilgili olarak düzenlenmesi, ya da gereken durumlarda adaptasyonu gereklidir.

33)Bu direktif, düzenlenmiş mesleklerle ilgili olarak, Topluluk hukuku ve ulusal hukuku, bu alanda uygulanacak uyumlu kurallar bütününü de korumak suretiyle tamamlamaktadır.

34)Tüm Üye Devletler, elektronik yöntemlerle yapılmış sözleşmelerin kullanılmasını zora sokacak zorunluluklar özellikle de şekilsel zorunluluklar içeren mevzuatlarını değiştirecektir.Bu tür bir değişiklik yapılmasını gerektiren mevzuatın incelenmesi sistematik olarak yapılacak ve sözleşmelerin arşivlenmesi de dahil olmak üzere sözleşme sürecinin tüm akdi hükümlerini ve aşamalarını ele alacak şekilde gerçekleştirilecektir. Bu işlem sonucunda elektronik yöntemlerle sözleşme akdedilmesi mümkün hale gelmelidir. Elektronik imzanın hukuki etkileri konusu "elektronik imza için Topluluk Çerçevesi" hakkında 1999/93/AT sayılı ve 13 Aralık 1999 tarihli Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifinin düzenleme alanını teşkil etmektedir. Alındı onayı (iadeli taahütlü gibi) bir hizmet sunucu tarafından ücretli bir on-line hizmet şeklinde verilebilir.

35)Bu direktif, Üye Devletlerin, özellikle elektronik imza konusundaki zorunluluklar da gözönünde bulundurularak elektronik araçlar aracılığıyla sözleşmelerde genel ya da özel hukuksal şartlar belirlemesi ya da bunların uygulanmasına devam edilmesi imkanını ortadan kaldırmaz.

36)Üye Devletler, yasalar gereği olarak mahkemelerin, kamu otoritelerinin ya da kamu otoritesi kullanan mesleklerin müdahelesini gerektiren sözleşmeler konusunda elektronik sözleşmelerin kullanılmasını sınırlandırma yetkisini saklı tutar. Bu yetki, üçüncü taraflar üzerinde etki yaratmak için mahkemelerin, kamu otoritelerinin ya da kamu otoritesi kullanan mesleklerin müdahalesini gerektiren sözleşmeleri ve de kanunla noter onayı zorunluluğu getirlmiş olan sözleşmeleri kapsamaktadır.

37)Elektronik sözleşmelerin kullanılmasının önündeki engellerin kaldırılması konusundaki Üye Devletler yükümlülüğü, sadece hukuksal gerekliliklerden kaynaklanan engelleri kapsamakta ve bazı durumlarda elektronik aracıların kullanılmasının imkansızlığından kaynaklanan uygulamadaki engelleri içermemektedir.

38)Üye Devletlerin, elektronik sözleşmelerin kullanımı önündeki engellerin kaldırılması yükümlülüğü, Topluluk hukukunda hükme bağlanan, sözleşmelerin hukuki gereklilikleriyle uyumlu şekilde gerçekleştirilecektir.

39)Elektronik haberleşme veya bu direktifle hükme bağlanan eşdeğer nitelikte bireysel iletişim yöntemleri kullanılarak yapılan sözleşme hükümlerinin, sağlanacak bilgiler ve sipariş verilmesi konularındaki istisnaları, bilgi toplumu hizmeti sunucuları tarafından bu hükümlerin by-pass edilmesi amacıyla kullanılamayacaktır.

40)Gerek üye devletlerin mevzuatları, gerekse aracı olarak görev yapan hizmet sunucuların sorumluluğuyla ilgili içtihat hukukundaki mevcut ve ortaya çıkabilecek farklılıklar, özellikle sınıraşan hizmetlerin gelişmesini engelleyerek ve rekabetin bozulmasına yol açarak iç pazarın düzgün bir şekilde işleyişini engellemektedir. Belirli koşullar altında, hizmet sunucular yasadışı aktiviteleri önlemek veya durdurmak yönünde hareket etmekle yükümlülerdir. Bu direktif, yasadışı bilgiye ulaşımı ortadan kaldırmak ve olanaksız kılmak için gerekli olan güvenli ve hızlı yolları geliştirmek için uygun bir zemin oluşturacaktır.Bu tip mekanizmalar tüm tarafların ihtiyari olarak katılacağı anlaşmalar yoluyla gelitirilebilir ve bu tip mekanizmalar, Üye Devletler tarafından teşvik edilmelidir. Bu tip usullerin kabul edilmesi ve uygulanması, bilgi toplumu hizmetlerini sağlayan tüm tarafların çıkarınadır. Bu direktifin sorumluluğa ilişkin hükümleri, 95/46/AT ve 97/66/AT sayılı direktiflerle düzenlenen sınırlamalar içinde, farklı ilgili taraflarca, dijital teknolojinin olanaklı kıldığı teknik koruma tanımlama sistemlerinin, teknik gözetim araçlarının etkili işleyişini ve gelişimini engellememelidir.

41)Söz konusu direktif bu konuyla ilgili farklı çıkarlar arasında denge sağlamakta ve şirketler tarafından kabul edilecek kurallar ve anlaşmalara temel teşkil edecek ilkeleri belirleyecektir.

42)Bu direktifle öngörülen sorumluluklardan muaf tutulma konusu, sadece hizmet sunucuların faaliyetlerinin bilgi toplumu çerçevesinde işletim ve üçüncü tarafların transmisyonun daha etkili olması amacıyla bilgi sağladığı ve bunların iletildiği veya stoklandığı iletişim şebekelerine erişim konularındaki teknik süreçlerle sınırlı olduğu örnekleri kapsamaktadır.

43)Bir hizmet sunucu, iletilen bilgiyle ilişkisi olmadığı durumlarda, "basit iletim" (mere conduit) ve "caching" olarak adlandırılan stoklama çeşidinden muaf tutulma hakkına sahip olacaktır. Bu durum diğer unsurların yanısıra, hizmet sunucunun ilettiği bilgilerde değişiklik yapmamasını gerektirmektedir. Bu gereksinim, aktarımın içerdiği bilgilerin bütünlüğünün değiştirilmediği ölçüde, iletim sırasında ortaya çıkacak teknik nitelikli manipülasyonları kapsamaz.

44)Eğer bir hizmet sunucu, hizmetini alanlardan biriyle, "mere conduit" ve "caching"in ötesine geçecek şekilde kanundışı bir hareket için bilerek işbirliğine girerse, bu tip aktiviteler için öngörülen sorumluluklardan muaf tutulma hakkından faydalanamaz.

45)Aracı hizmet sunucuların, bu direktifle oluşturulan sorumluluklarının sınırlandırılması çeşitli türdeki durdurucu kararlara başvurma imkanını etkilemez. Bu durdurucu etki doğuran kararlar, özellikle mahkeme veya kamu otoritesinin, kanundışı bilgilerin ortadan kaldırılması ya da bunlara erişimin imkansız hale getirilmesi de dahil olmak üzere, herhangi bir ihlalin önlenmesi veya sona erdirilmesine ilişkin kararlarını içerebilir.

46)Sorumluluğun sınırlandırılmasından yararlanmak amacıyla, bilgi stoklamayla sınırlı bir fonksiyona sahip olan bir bilgi toplumu hizmeti sunucusu, yasadışı nitelikte faaliyetlerin farkına varır veya bu faaliyetlerden haberdar olur olmaz, bu tür bilgiye erişimi ortadan kaldırmak veya imkansız hale getirmek için derhal harekete geçecektir. Bu tür bilgilerin kaldırılması veya erişiminin imkansız kılınması, ifade hürriyeti ilkesi ışığında ve bu amaçla ulusal düzeyde kabul edilmiş süreçler çerçevesinde yerine getirilecektir. Bu direktif Üye Devletlerin, bu bilgiyi kaldırma veya bilgiye erişimi imkansız kılma yönünde bir eylemde bulunmaları öncesinde, yerine getirilmesi gereken özel düzenlemeler öngörme yetkisini ortadan kaldırmaz.

47)Üye Devletlerin hizmet sunuculara, takip yükümlülüğü yüklemesinin yasaklanması sadece genel nitelikli yükümlülükler için söz konusudur. Bu durum spesifik bir olayda söz konusu olacak izleme yükümlülüğünü kapsamaz ve özellikle de ulusal otoritelerin ulusal mevzuatları çerçevesinde alacakları kararlara engel teşkil etmez.

48)Bu direktif Üye Devletlerin, hizmet sunuculardan, bazı kanun dışı faaliyet türlerini tespit etmek ve önlemek için, ulusal mevzuatlarında da tanımlanmış olan ve onlardan beklenen tedbirler çerçevesinde hareket etmelerini isteme olanağını ortadan kaldırmaz.

49)Üye Devletler ve Komisyon davranış (işleyiş) kurallarının (codes of conduct) belirlenmesini teşvik etmelidir. Bu durum söz konusu kuralların isteğe bağlı olması niteliğini ve ilgili taraflar için serbest şekilde bu kurallara katılma veya katılmama konusunda karar verme imkanını ortadan kaldırmaz.

50)Telif hakları ve bilgi toplumunda söz konusu olan ilgili diğer hakların bazı veçheleri konusunda uyumlaştırma yapılması hakkında önerilen direktif ve bu direktifin, telif hakları ve diğer ilgili hakların ihlali durumunda aracılar açısından doğacak sorumluluk konusunda, Topluluk düzeyinde net bir hukuksal çerçeve sağlamak amacıyla aynı zamanda yürürlüğe girmesi çok önemli bir hususdur.

51)Her Üye Devletten, gereken her durumda, uyuşmazlıkların yargı dışı yollarla (adli yol dışında) (out-of-court) elektronik ortamda çözümüyle ilgili yöntemlerin kullanılmasını zora sokabilecek tüm hukuki düzenlemeleri değiştirmesi istenebilecektir. Bu değiştirme işleminin sonucu, hukuksal alanda ve uygulama alanında bu tür uyuşmazlıkların çözümü yöntemlerinin, sınırötesi örnekler de dahil olmak üzere, gerçek anlamda ve etkili şekilde kullanılmasını mümkün kılacak nitelikte olmalıdır.

52)İç pazarın sağladığı özgürlüklerin etkili şekilde uygulanması, zarar görenlerin uyuşmazlıkların çözümü mekanizmalarına başvurmalarının garanti altına alınmasını gerektirmektedir. Bilgi toplumu hizmetleri çerçevesinde ortaya çıkabilecek zararlar, hızlılık derecesi ve coğrafi genişlik özelliklerine sahip bulunmaktadır. Bu spesifik özellikler ve tarafların birbirine karşı duymaları gereken karşılıklı güvenin ulusal otoritelerce zarara uğratılmamasının garanti altına alınması ihtiyacı ışığında, bu direktif Üye Devletleri uygun hukuki başvuru yollarının sağlanmasına davet etmektedir. Üye Devletler, uygun elektronik araçlarla gerçekleştirilecek hukuki prosedürlere erişimi sağlama gereğini değerlendirmeye almalıdırlar.

53)Bilgi toplumu hizmetlerine uygulanacak 98/27/AT sayılı direktif, tüketicilerin toplu çıkarlarını korumayı hedefleyen askıya alma mekanizmalarını öngörmektedir. Bu mekanizmalar, tüketicilerin oldukça ileri bir düzeyde korunmasını sağlayarak bilgi toplumu hizmetlerinin serbest dolaşımına katkıda bulunacaktır.

54)Bu direktif altında sağlanan yaptırımlar ulusal hukuk tarafından konulan tüm diğer yaptırım ve telafi yollarına halel getirmez. Üye Devletler, bu direktife uygun olarak kabul edilmiş olan ulusal tedbirlere uyulmamasına karşılık cezai yaptırımlar uygulamak zorunda değildirler.

55)Bu direktif, tüketicilerin yaptığı sözleşmelerden doğan yükümlülüklerden doğan hukuku etkilemez. Bu bağlamda söz konusu direktif, tüketicinin ikamet adresinin bulunduğu Üye Devlet hukukundan kaynaklanan akdi yükümlülükler konusundaki emredici hükümlerin sağladığı korunmadan mahrum bırakılması sonucunu doğuramaz.

56)Bu direktifle getirilen düzenlemeler sonucunda, tüketiciler tarafından akdedilen sözleşmelerden doğan yükümlülüklerden sapma teşkil edecek durumların ortaya çıkmasında, söz konusu sapma hükümleri, söz konusu sözleşmeyi akdetme konusundaki kararı esastan etkileyecek nitelikteki tüketici hakları da dahil olmak üzere, sözleşmenin içeriğine ilişkin önemli unsurlar hakkındaki bilgileri kapsayacak şekilde yorumlanmalıdır.

57)Bir Üye Devlet, yapılan faaliyetin tümüyle veya esas itibariyle kendi ülkesine yönelik olması, hizmet sunucunun şirket merkezi seçimini bu ülke yetki alanı dışına çıkmak amacıyla yapmış olması durumunda, başka bir Üye Devlette yerleşik hizmet sunucuya karşı da, Topluluk Adalet Divanı içtihadı doğrultusunda tedbir alma hakkını saklı tutar.

58)Bu direktif, üçüncü ülkelerde yerleşik hizmet sunucuları tarafından verilen hizmetlere uygulanmamalıdır, elektronik ticaretin küresel boyutu göz önünde bulundurularak, Topluluk kurallarının uluslararası kurallarla uyumlu olmasını sağlamak gerekmektedir. Bu direktif, hukuki konularda uluslararası örgütler içindeki (diğerleri yanında DTÖ, OECD, Uncitral) görüşmelerde ulaşılan sonuçlara halel getirmez.

59)Elektronik iletişimin global olma niteliğine karşın Avrupa Birliği düzeyinde düzenleyici önlemlerin koordinasyonu, iç pazarın parçalanmasından kaçınmak ve uygun bir Avrupa düzenleyici çerçevesi oluşturmak için gereklidir. Bu koordinasyon çalışması uluslararası forumlarda genel ve güçlü bir müzakere pozisyonu oluşturmaya da katkıda bulunacaktır.

60)Elektronik ticaretin serbest gelişimine imkan vermek için, yasal çerçeve açık ve sade, öngörülebilir ve uluslararası alandaki kurallarla uyumlu olmalı, böylece Avrupa sanayisinin rekabet yeteneğini olumsuz etkilememeli veya bu sektördeki yenilikleri engellememelidir.

61)Piyasa, küreselleşme şartları içinde elektronik araçlarla bilfiil çalıştırılacaksa, Avrupa Birliği ve başlıca Avrupa dışı bölgeler, mevzuatlarını ve bu konudaki görüşlerini uyumlaştırmak amacıyla görüşmeler yapmalıdırlar.

62)Elektronik ticaret alanında, başta aday ülkeler, gelişmekte olan ülkeler ve Avrupa Birliği'nin ticari ortakları olmak üzere, üçüncü ülkeler ile işbirliği güçlendirilmelidir.

63)Bu direktifin kabulü, Üye Devletlerin, bilgi toplumu olgusunun gelişmesiyle ortaya çıkan farklı sosyal ve kültürel etkileri dikkate almasını engellemeyecektir. Bu durum özellikle Üye Devletlerin, Topluluk hukukuna uygun şekilde dil, milli ve bölgesel özellikleri, kültürel varlıklarını dikkate alarak belirleyebilecekleri sosyal, kültürel ve demokratik hedeflerine ulaşmaları yönünde alacakları önlemlere ayrıca halkın bilgi toplumu hizmetlerine en geniş şekilde ulaşmalarını sağlayacak ve bunu devam ettircek düzenlemeler yapmasına zarar vermemelidir. Bilgi toplumunun gelişimi, her durumda, Topluluk vatandaşlarının sayısal bir ortamda Avrupa kültürel varlıklarına ulaşmasına imkan vermelidir.

64)Elektronik iletişim, Üye Devletlere kültür, eğitim ve dil alanında kamu hizmeti götürülmesiyle ilgili olarak mükemmel imkanlar sunmaktadır.

65)Konsey, bilgi toplumunun tüketici boyutu konusundaki 19 Ocak 1999 tarihli ilke kararında (resolution), bu alanda tüketicilerin korunması konusuna özel bir dikkat gösterilmesine ihtiyaç olduğunu dile getirmiştir. Komisyon mevcut tüketicinin korunması kurallarının ne ölçüde bilgi toplumu bağlamında yeterli korunma sağladığını inceleyecek ve gerekli görülmesi halinde, bu mevzuatın eksikliklerini ve ek önlemler gerektiren konuları saptayacaktır. Ayrıca Komisyon gerekirse söz konusu eksiklikleri gidermek için buna ek olarak spesifik öneriler sunacaktır.

AŞAĞIDAKİ DİREKTİFİ KABUL ETMİŞTİR:

Bölüm 1
GENEL HÜKÜMLER
Madde 1
Amaç ve Kapsam
1. Bu Direktif, üye devletler arasında bilgi toplumu hizmetlerinin serbest dolaşımını temin ederek, iç pazarın düzgün işleyişine katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
2. Bu Direktif, 1. paragrafta belirlenen amaca ulaşmak için gerekli olduğu ölçüde, iç pazara ilişkin bilgi toplumu hizmetlerine, hizmet sunucuların kuruluşuna, ticari iletişime, elektronik sözleşmelere, aracıların sorumluluğuna, davranış kurallarına (codes of conduct), yargı dışı uyuşmazlıkların çözümü yollarına, dava türlerine ve üye devletlerarası işbirliğine ilişkin belirli ulusal hükümleri yakınlaştırmaktadır.
3. Bu Direktif, bilgi toplumu hizmetlerine uygulanan Topluluk hukukunu, özellikle, kamu sağlığı ve tüketici çıkarları için Topluluk tasarrufları ve bu tasarrufları uygulamaya yönelik ulusal mevzuat tarafından öngörülen koruma düzeyine, söz konusu mevzuatın bilgi toplumu hizmetlerinin serbest biçimde sunulmasını kısıtlamaması şartıyla, halel getirmeksizin, geliştirir.
4. Bu direktif, devletler özel hukuku alanına yeni (ek) kurallar getirmediği gibi, mahkemelerin yargı yetkisini de kapsamaz.
5. Bu Direktif, aşağıdaki alanlara uygulanmaz:
(a) vergilendirme alanında;
(b) 95/46/AT ve 97/66/AT Direktifleri ile düzenlenen bilgi toplumu ile ilgili hususlara;
(c) Kartel (rekabet) hukuku tarafından düzenlenen anlaşma ve uygulamalara ilişkin hususlara;
(d) Bilgi toplumu hizmetine ilişkin aşağıdaki faaliyetlere :
· Kamu otoritesinin kullanılması ile doğrudan ve belirli bir bağlantı içerdikleri ölçüde noter ve benzeri mesleklerin faaliyetlerine;
· Müvekkilin temsiline ve mahkemeler önünde çıkarlarının savunulmasına ilişkin hususlara;
· Piyango çekilişleri ve bahis işlemleri de dahil olmak üzere, parasal bir değerin kazanma veya kaybetme ihtimalli ortaya konmasını içeren kumar faaliyetlerine.
6. Bu Direktif, Topluluk hukuku çerçevesinde, Topluluk düzeyinde veya ulusal düzeyde, kültürel ve dilsel çeşitliliği geliştirmek ve çoğulculuğu korumak üzere alınan önlemleri etkilemez.

Madde 2
Tanımlar
Bu Direktifin amaçları bakımından, aşağıdaki terimler, aşağıdaki anlamları taşıyacaktır :
(a) "Bilgi toplumu hizmetleri" : 98/48/AT sayılı Direktif ile değişik haliyle 98/34/AT sayılı Direktifin 1(2) maddesi kapsamındaki hizmetler;
(b) "Hizmet sunucu" : bir bilgi toplumu hizmeti sunan her türlü gerçek ve tüzel kişi;
(c) "yerleşik hizmet sunucu" : sabit bir işletmeyi belirsiz bir süre için kullanarak bir ekonomik faaliyeti etkili biçimde sürdüren bir hizmet sunucu. Hizmetin sunulması için gerekli olan teknik araç ve teknolojilerin mevcudiyeti ve kullanılması, kendiliğinden, hizmet sunucunun yerleşik olmasına yol açmaz;
(d) "hizmet alıcı" : bir bilgi toplumu hizmetini, mesleki veya başka amaçlarla, özellikle bilgiye ulaşma veya bilgiyi erişilebilir kılma amaçları için kullanan her türlü gerçek veya tüzel kişi;
(e) "tüketici" : kendi ticari, iş ve mesleki amaçları dışında hareket eden her türlü gerçek kişi;
(f) "ticari iletişim" : ticari, sınai ve zanaat içeren faaliyeti yerine getiren veya düzenlenmiş bir mesleği icra eden bir şirket, dernek veya kişinin, mal, hizmet ve imajını doğrudan ve dolaylı olarak geliştirmeye yönelik her türlü ve biçimdeki iletişim. Aşağıdakiler kendiliğinden ticari iletişim oluşturmaz :
· şirket, dernek veya kişinin faaliyetine doğrudan erişim sağlayan bilgi, özellikle bir Internet sayfası (domain name) ve elektronik posta adresi;
· şirket, dernek veya kişinin mal, hizmet ve imajına ilişkin bağımsız biçimde bir araya getirilmiş bilgi, özellikle mali bir edim içermemesi halinde;
(g) "düzenlenmiş meslek": 89/48/AET sayılı ve 21 Aralık 1988 tarihli en az üç yıllık bir mesleki eğitim veya öğretimin tamamlanması üzerine verilen yüksek öğretim diplomalarının tanınmasına ilişkin bir genel sistem öngörülmesi ile ilgili Konsey Direktifinin 1(d) maddesi anlamında (26), veya 92/51/AET sayılı 18 Haziran 1992 tarihli mesleki eğitim ve öğretimin tanınması alanında ikinci bir genel sistem öngören 89/48/AET sayılı Direktifi tamamlamak üzere çıkarılan Konsey Direktifinin 1(f) maddesi anlamında herhangi bir meslek;
(h) "koordine alan" : üye devletlerin hukuk sistemlerinde bilgi toplumu hizmeti sunanlara ve bilgi toplumu hizmetlerine uygulanmak üzere öngörülen ve genel niteliği haiz olmalarına ya da özellikle bu amaç için öngörülmüş olmalarına bakılmaksızın uygulanan şartlar;
i) koordine alan, hizmet sunucunun uymakla yükümlü olduğu aşağıdaki hususlarla ilgilidir:
· bir bilgi toplumu hizmet faaliyetine başlamaya ilişkin kalifikasyonlar, izin ve bildirim gibi şartlar;
· bir bilgi toplumu hizmeti faaliyetinin yerine getirilmesine ilişkin, hizmet sunucunun davranışlarına ilişkin şartlar, reklama ve sözleşmelere uygulananlar da dahil olmak üzere hizmet kalitesi ve içeriğine ilişkin şartlar veya hizmet sunucunun sorumluluğuna ilişkin şartlar;
ii) Koordine alan aşağıdakiler gibi şartları kapsamaz:
· Mallara uygulanacak şartlar
· Malların teslimine uygulanacak şartlar
· Elektronik araçlarla sunulmayan hizmetlere uygulanan şartlar

Madde 3
İç Pazar
1. Her üye devlet, kendi ülkesinde yerleşik (kurulmuş, merkezi bulunan) bir hizmet sunucunun sunduğu bilgi toplumu hizmetlerinin söz konusu üye devlette koordine alanlar kapsamına giren ulusal hükümlere uymasını temin eder.
2. Üye devletler, koordine alanlar kapsamına giren nedenlerle, bir başka üye devletten bilgi toplumu hizmetlerinin sunulmasını kısıtlayamazlar.
3. 1. ve 2. Paragraflar, Ek'te atıfta bulunulan alanlarda uygulanmaz.
4. Üye devletler, belirli bir bilgi toplumu hizmeti ile ilgili olarak, 2. Paragraftan ayrılmaya (sapmaya) yönelik önlemleri aşağıdaki şartların yerine gelmesi halinde alabilirler:
(a) Söz konusu önlemler:
(i) aşağıdaki nedenlerden biri dolayısıyla gerekli olmalıdır :
· kamu politikası, özellikle suçların önlenmesi, soruşturulması, yakalanması ve dava edilmesi nedenleriyle, küçüklerin korunması ve ırk, cinsiyet, din, milliyet temellerinde nefreti kışkırtacak her türlü faaliyete karşı mücadele nedenleriyle ve bireylerin insan onurunun ihlalinin önlenmesini de kapsamak üzere;
· kamu sağlığının korunması
· ulusal güvenlik ve savunmanın güvence altına alınması da dahil olmak üzere, kamu güvenliği;
· yatırımcılar da dahil olmak üzere, tüketicilerin korunması,
(ii) (i) bendinde belirtilen amaçları tehlikeye düşüren veya bu amaçları tehlikeye düşürme konusunda ciddi ve ağır bir risk içeren, belirli bir bilgi toplumu hizmetine karşı alınmış önlemler;
(iii) alınacak önlemler bu amaçlarla orantılı olmalıdır.
(b) Üye devletler, söz konusu önlemler alınmadan önce ve cezai soruşturmalar çerçevesinde yürütülen faaliyetler ve ön prosedürler de dahil olmak üzere mahkeme prosedürlerine halel getirmeksizin;
· 1. Paragrafta belirtilen üye devletten önlem almasını talep etmiş olmalı ve ilgili üye devlet bu tarz önlemleri almamış olmalı ya da alınan önlemler yetersiz olmalıdır;
· Komisyona ve 1. Paragrafta belirtilen üye devlete bu tarz önlemleri alma niyetini bildirmiş olmalıdır.
5. Üye devletler acil durumlarda 4(b) paragrafında öngörülen koşullardan ayrılabilir. Bu durumda, üye devletin aciliyetin mevcudiyetine ilişkin gerekçelerini de içermek üzere, mümkün olan en kısa zamanda, aldıkları önlemleri Komisyona ve 1. Paragrafta belirtilen üye devlete bildirilecektir.
6. Üye devletlerin söz konusu önlemleri almaları imkanına halel getirmeksizin, Komisyon, bildirilen önlemlerin Topluluk hukukuna uygunluğunu mümkün olan en kısa sürede inceleyecek; önlemin Topluluk hukukuna aykırı olduğu sonucuna varması halinde, ilgili üye devletten önerilen önlemleri almaktan kaçınmasını veya acil olarak söz konusu önlemlerin uygulanmasına son vermesini talep edecektir.

II. Bölüm
İLKELER
Madde 4
Önceden (Ön) İzin Alınmasını Engelleme İlkesi
1. üye devletler, bir bilgi toplumu hizmeti sunucusunun bu faaliyete başlamasının veya icrasını devam ettirmesinin önceden izin şartına veya eş etki doğuran başka bir şarta tabi tutulmamasını temin ederler.
2. 1. Paragraf, özel olarak ve münhasıran bilgi toplumu hizmetini hedeflemeyen veya 97/13/AT sayılı ve 10 Aralık 1997 tarihli telekomünikasyon hizmetleri alanında genel izinler ve bireysel lisanslar konusundaki Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifinde düzenlenen izin sistemlerine halel getirmez.


Madde 5
Sağlanması Gereken Genel Bilgi
1. Topluluk hukuku tarafından öngörülen diğer bilgi şartlarına ek olarak, üye devletler, hizmet sunucusunun aşağıda belirtilmiş olan bilginin, kolay, doğrudan ve sürekli olarak hizmet alıcılarına ve yetkili makamlara ulaşmasını temin eder :
(a) hizmet sunucunun adı
(b) hizmet sunucunun yerleşik olduğu coğrafi adres,
(c) hizmet sunucuya ilişkin ayrıntılar, elektronik posta adresi de dahil olmak üzere, kendisine hızlı bir biçimde ulaşılmasına ve doğrudan ve etkili biçimde iletişim kurulmasına imkan verecek bilgiler,
(d) hizmet sunucu ticaret veya benzeri bir kamu siciline kayıtlı ise, kayıtlı olduğu ticari sicil ve sicil kayıt numarası veya bu şekilde teşhis edilmesine imkan verecek eş etkili vasıtalar
(e) faaliyetin bir izin sistemine tabi olduğu durumlarda, ilgili denetim makamına ilişkin hususlar
(f) düzenlenmiş mesleklerle ilgili olarak,
· hizmet sunucunun kayıtlı olduğu herhangi bir meslek örgütü veya benzeri kuruluş,
· mesleki unvan ve verildiği üye devlet,
· yerleşik bulunulan üye devlette uygulanan mesleki kurallara ve bunlara ne şekilde ulaşılabileceğine dair bir atıf (ibare) (gönderme)
(g) hizmet sunucunun KDV'ye tabi bir faaliyette bulunması halinde, 77/388/AET sayılı ve 17 Mayıs 1977 tarihli üye devletlerin dolaylı vergilere ilişkin kanunlarının uyumlaştırılması- katma değer vergisi alanında ortak bir sistem : değerlendirme konusunda tek tip bir esas belirlenmesi (29) alanındaki Konsey Direktifinin 22(1). Maddesi çerçevesinde atıfta bulunulan kimlik numarası
2. Topluluk hukuku tarafından öngörülen diğer enformasyon şartlarına ek olarak, üye devletler en azından, bilgi toplumu hizmetleri fiyatlara atıfta bulunduğunda, bunların açıkça ve belirsizliğe yol açmayacak biçimde ve özellikle, vergi ve teslimat masraflarını içerip içermediklerini kapsayacak şekilde belirtilmesini temin edecektir.

Kısım 2: Ticari İletişim
Madde 6
Sağlanacak Bilgi
Topluluk hukuku tarafından öngörülen diğer bilgi şartlarına ek olarak, üye devletler bir bilgi toplumu hizmetinin (bir) parçasını veya kendisini oluşturan ticari iletişimin, en azından aşağıdaki şartlara uygun olmasını temin eder:
(a) ticari iletişim bu haliyle açıkça belirlenebilir olmalıdır.
(b) Ticari iletişimin adına yapıldığı gerçek veya tüzel kişi açıkça belirlenebilir olmalıdır.
(c) İndirimler, primler ve hediyeler gibi promosyonlar, hizmet sunucunun yerleşik olduğu üye devlette izin verilmesi halinde, açıkça belirlenebilir olmalı; bu promosyonları kazanmak için yerine getirilmesi gereken koşullar kolayca erişilebilir olmalı ve açıkça ve belirsizliğe yer bırakmayacak biçimde sunulmalıdır.
(d) Promosyon amaçlı yarışma veya oyunlar, hizmet sunucunun yerleşik olduğu üye devlette izin verildiği takdirde, kolayca belirlenebilir olmalı ve katılım için yerine getirilmesi gereken koşullar, açıkça ve belirsizliğe yer bırakmayacak biçimde sunulmalıdır.

Madde 7
Talep Edilmemiş Ticari İletişim
1. Topluluk hukuku tarafından öngörülen diğer şartlara ek olarak, elektronik posta yoluyla talep edilmemiş ticari iletişime izin veren üye devletler, kendi ülkelerinde yerleşik bir hizmet sunucu tarafından sunulan bu ticari iletişimin alıcı tarafından alınır alınmaz açıkça ve belirsizliğe yer vermeyecek biçimde belirlenebilir olmasını temin edecektir.
2. 97/7/AT sayılı Direktif ve 97/66/AT sayılı Direktife halel getirmeksizin, üye devletler elektronik posta yoluyla talep edilmemiş ticari iletişim sağlayan hizmet sunucuların, bu tarz ticari iletişim almak istemeyen gerçek kişilerin kendilerini kaydedebilecekleri opt-out kayıtlarına düzenli biçimde başvurmalarını ve bunlara riayet etmelerini temin edecektir.

Madde 8
Düzenlenmiş Meslekler
1. Üye devletler, düzenlenmiş bir mesleğe mensup bir kişi tarafından sunulan bir bilgi toplumu hizmetinin bir parçasını veya kendisini oluşturan ticari iletişimin kullanımına verilecek iznin, özellikle, ilgili mesleğin bağımsızlığı ve onuru ile meslek sırrı ve müşterilere ve diğer meslek sahiplerine gösterilecek adilane tutumla ilgili meslek kurallarına tabi olmasını temin edecektir.
2. Meslek örgüt ve birliklerinin özerkliğine halel getirmeksizin, üye devletler ve Komisyon, 1. Paragrafta belirtilen kurallara uygun olarak, ticari iletişim amaçları ile verilebilecek bilgi türlerini belirlemek amacıyla mesleki örgüt ve birliklerin Topluluk çapında davranış kuralları öngörmelerini teşvik eder.
3. 2. Paragrafta belirtilen bilgiye ilişkin olarak, iç pazarın düzgün işleyişini temin açısından gerekli olabilecek Topluluk girişimlerinin önerilerinin hazırlanması sırasında, Komisyon, Topluluk çapında uygulanan davranış kurallarını gerektiği biçimde göz önüne alacak ve ilgili meslek örgüt ve birlikleriyle yakın işbirliği içinde hareket edecektir.
4. Bu Direktif, düzenlenmiş mesleklerin faaliyetlerine erişim ve kullanıma ilişkin Topluluk Direktifleri ile bir arada uygulanacaktır.


Kısım 3: Elektronik Vasıtalarla Yapılan Sözleşmeler
Madde 9
Sözleşmelere Uygulanacak Kurallar
1. Üye devletler, kendi hukuk sistemlerinin, sözleşmelerin elektronik vasıtalarla akdedilmesine izin vermesini temin edeceklerdir. Üye devletler, özellikle sözleşme sürecine uygulanan şartların elektronik sözleşmelerin kullanılmasına engel oluşturacak ya da bu çeşit sözleşmelerin elektronik vasıtalarla yapılmış olması nedeniyle hukuki etkiden ve geçerlilikten mahrum kalmalarına neden olacak şekilde uygulanmamasını temin edeceklerdir.
2. Üye devletler, 1. Paragrafın, aşağıdaki kategorilerin hepsine veya bazılarına uygulanmamasını kararlaştırabilir:
(a) taşınmaz mülkiyeti haklarını doğuran veya transfer eden sözleşmeler, kira hakları hariç olmak üzere;
(b) mahkemelerin, kamu makamlarının veya kamu otoritesi kullanan mesleklerin müdahalesini (dahil olmasını) gerektiren sözleşmeler;
(c) garanti (kefalet) sözleşmeleri ve kendi ticari, iş veya mesleki amaçları dışında hareket eden kişilerce verilen munzam teminat sözleşmeleri
(d) aile hukuku ve miras hukuku kapsamına giren sözleşmeler.
3. Üye devletler, Komisyona, 2. Maddede belirtilen kategorilerden hangilerine 1. Paragraf hükümlerini uygulamayacaklarını belirteceklerdir. Üye devletler, her 5 yılda bir Komisyona 2. Paragrafın uygulanmasına ilişkin bir rapor sunacaklar ve burada paragraf 2(b)'de belirtilen 1. Paragrafın uygulanmadığı kategoriyi muhafaza etmelerini gerektiren nedenleri açıklayacaklardır.

Madde 10
Sunulacak Bilgi
1. Topluluk hukuku tarafından öngörülen diğer bilgi şartlarına ek olarak, üye devletler, tüketici olmayan taraflarca aksine anlaşılmış olması hali dışında, en azından aşağıdaki bilginin hizmet sunucu tarafından açıkça, kapsamlı olarak; belirsizliğe yer bırakmayacak biçimde ve hizmetin alıcısı tarafından siparişte (teklifte) bulunulmasından önce, sunulmasını temin edeceklerdir:
(a) sözleşmenin yapılması için izlenecek farklı teknik adımlar;
(b) yapılan sözleşmenin hizmet sunucu tarafından dosyalanıp dosyalanmayacağı ve erişiminin mümkün olup olmayacağı;
(c) Siparişin yapılmasından önce girdi (input) hatalarının belirlenmesine ve düzeltilmesine ilişkin teknik araçlar;
(d) Sözleşmenin yapılması için başvurulabilecek diller.
2. Üye devletler, tüketici olmayan taraflar arasında aksine anlaşılmış olması hali dışında, hizmet sunucunun kendisinin tabi olduğu herhangi bir ilgili davranış kuralını ve bu kurallara elektronik olarak ne şekilde başvurulabileceğini belirtmesini temin edeceklerdir.
3. Alıcıya sunulan sözleşme hükümlerinin ve genel şartların, bu alıcı tarafından saklanmasına ve yeniden üretilmesine imkan verecek bir şekilde sağlanması gereklidir.
4. 1. ve 2. Paragraflar, münhasıran elektronik posta değişimi veya eşi bireysel iletişimle yapılan sözleşmelere uygulanmaz.

Madde 11
Sipariş verilmesi
1. Üye devletler, tüketici olmayan taraflar arasında aksine anlaşılmış olması hali dışında, hizmet alıcısının siparişini elektronik araçlarla vermiş olması halinde aşağıdaki ilkelerin uygulanmasını temin eder:
· Hizmet sunucu, alıcının siparişini aldığını gecikmeden ve elektronik araçlarla bildirmelidir.
· Sipariş ve alındığının bildirilmesi muhatapları olan tarafların erişiminin mümkün olduğu anda gerçekleşmiş sayılır.
2. Üye devletler, tüketici olmayan taraflar arasında aksinin kararlaştırılmış olması hali dışında, hizmet sunucunun hizmeti alıcısına uygun, etkili ve erişilebilir teknik araçlar sunarak, sipariş verilmeden önce girdi hatalarının tespiti ve düzeltilmesini mümkün kılmalarını temin edeceklerdir.
3. paragraf 1, birinci bent ve paragraf 2, münhasıran elektronik posta değişimi veya eşi bireysel iletişimler aracılığıyla yapılan sözleşmelere uygulanmaz.

Kısım 4: Ara Hizmet Sunucuların Sorumluluğu
Madde 12
"mere conduit" : basit iletim
1. Bir bilgi toplumu hizmetinin,hizmet alıcısı tarafından sağlanan bir bilgi iletişim ağı içinde iletiminden oluşması veya iletişim ağına erişimi sağlaması halinde, üye devletler, hizmet sunucunun, aşağıdaki şartları yerine getirmesi halinde iletilen bilgiden sorumlu tutulmamasını temin edeceklerdir :
(a) İletimi sunucu başlatmamış ise;
(b) İletimin alıcısını sunucu seçmemiş ise;
(c) İletimde yer alan bilgiyi sunucu seçmemiş veya değiştirmemişse.
2. 1. paragrafta belirtilen iletim ve erişimin temini eylemleri iletilen bilginin otomatik, ara ve geçici saklanmasını sadece iletişim ağında iletimini gerçekleştirmek amacıyla yapılması ve bilginin, iletimi için makul ölçüde gerekli olan süreden daha fazla saklanmaması halinde içerir.
3. Bu madde, bir mahkeme veya idari makamın, üye devletlerin hukuk sistemlerine uygun olarak, hizmet sunucunun ihlali sona erdirmesini veya önlemesini talep etme imkanını etkilemez.

Madde 13
"caching"
1. Bir bilgi toplumu hizmetinin hizmetin alıcısı tarafından sağlanan bir bilgi iletişim ağında yayınından oluşması durumunda, üye devletler bilginin hizmet sunucusunun otomatik, ara ve geçici saklanmasından dolayı, bilginin istekleri üzerine diğer hizmet alıcılarına (onward) iletimini daha etkili hale getirmekten başka amacı bulunmaksızın bilginin ara ve geçici biçimde saklanmasından, aşağıdaki şartlara uyması halinde sorumlu tutulmamasını temin edeceklerdir :
(a) sunucu bilgiyi değiştirmiyor ise;
(b) sunucu bilgiye erişimin şartlarına uygun davranmış ise;
(c) sunucu bilginin güncelleştirilmesine ilişkin, endüstri tarafından genel olarak benimsenen ve kullanılan bir şekilde belirlenen kurallara uygun davranmışsa;
(d) sunucu, endüstri tarafından genel olarak benimsenen ve kullanılan, bilginin kullanılmasına ilişkin veri elde edilmesine ilişkin teknolojinin hukuka uygun kullanımına müdahale etmiyorsa; ve
(e) sunucu ilk yayın kaynağındaki bilginin ağdan kaldırıldığına ilişkin bilgi elde ettiğinde veya bu bilgiye erişim imkanı engellendiğine veya erişimin engellenmesine ilişkin bir mahkeme veya idari makam emri bulunduğunu öğrendiğinde, özenli bir biçimde hareket ederek, sakladığı bilgiyi kaldırmalı veya erişimini engellemelidir.
2. Bu madde, bir mahkeme veya idari makamın, üye devletlerin hukuk sistemlerine uygun olarak, hizmet sunucunun ihlali sona erdirmesini veya önlemesini talep etme imkanını etkilemez.

Madde 14
Hosting
1. Üye devletler, hizmetin alıcısı tarafından sağlanan bir bilginin saklanmasından oluşan bir bilgi toplumu hizmetinin sunulması halinde, üye devletler hizmet sunucunun hizmet alıcısı tarafından talep edilen bilginin saklanmasından dolayı sorumlu tutulmamasını, aşağıdaki şartların gerçekleşmesi halinde, temin ederler :
(a) sunucu, yasadışı faaliyet veya bilgi hakkında bilgi sahibi değilse, tazminat talepleri açısından, yasadışı faaliyet veya bilginin anlaşılabileceği maddi vakıa ve şartlardan haberi bulunmuyorsa; veya sunucu bu bilgiyi edinmesi veya durumun farkına varması üzerine, bilgiyi kaldırır veya erişimini engellemekte özenli biçimde hareket ederse.
2. 1. Paragraf, hizmet alıcısının sunucunun yetkisi ve kontrolü dahilinde hareket etmesi halinde uygulanmaz.
3. Bu madde, bir mahkeme veya idari makamın, üye devletlerin hukuk sistemlerine uygun olarak, hizmet sunucunun ihlali sona erdirmesini veya önlemesini talep etme imkanını etkilemediği gibi, üye devletlerin bilginin kaldırılması ya da erişiminin engellenmesini düzenleyen prosedürler öngörmesi imkanını da etkilemez.

Madde 15
Kontrol için genel bir yükümlülük bulunmaması
1. Üye devletler, sunuculara, 12, 13 ve 14. Maddelerde düzenlenen hizmetlerin sunumu sırasında, yayınladıkları veya sakladıkları bilgiyi kontrol etmeleri ya da yasadışı faaliyete işaret eden maddi vakıa ve durumları aktif olarak araştırmaları hususunda genel bir yükümlülük yükleyemez.
2. Üye devletler, bilgi toplumu hizmeti sunucuları için, yetkili kamu makamlarını iddia edilen yasadışı faaliyetler veya hizmetlerin alıcıları tarafından sunulan bilgiler konusunda derhal haberdar etme veya istekleri üzerine, yetkili makamlara aralarında saklama anlaşması bulunan hizmetlerin alıcılarının belirlenmesine imkan verecek bilgiyi iletme yükümlülüğünü yükleyebilirler.

3: Bölüm
UYGULAMA
Madde 16
Davranış Kuralları (Codes of Conduct)
1. Üye devletler ve Komisyon, aşağıdaki hususları teşvik edeceklerdir :
(a) Ticaret, meslek ve tüketici birlik ve örgütlerinin, 5-15. Maddelerin gerektiği gibi uygulanmasını sağlamaya yönelik Topluluk düzeyinde davranış kuralları belirlemelerini
(b) Ulusal veya Topluluk düzeyinde hazırlanan davranış kuralları tasarılarının Komisyona ihtiyari biçimde iletilmesini;
(c) Bu davranış kurallarına Topluluk dillerinde ve elektronik araçlarla erişilmesinin mümkün kılınmasını;
(d) Ticaret, meslek ve tüketici birlik ve örgütleri tarafından, davranış kurallarının uygulanmasına ve elektronik ticarete ilişkin uygulama, alışkanlık ve gelenekleri ne şekilde etkilediğine dair değerlendirmelerinin üye devletlere ve Komisyona iletilmesini;
(e) Küçüklerin ve insan onurunun korunmasına yönelik davranış kurallarının tespitini.
2. Üye devletler ve Komisyon, tüketicileri temsil eden birlik ve örgütlerin kendi çıkarlarını etkileyen ve paragraf 1(a) uyarınca saptanan davranış kurallarının hazırlanmasına ve uygulanmasına katılımını teşvik ederler. Uygun olduğu durumlarda kendi özel ihtiyaçlarının dikkate alınmasını temine yönelik olarak görme engellileri ve özürlüleri temsil eden birliklere de danışılmalıdır.

Madde 17
Uyuşmazlığın Yargı Dışı Yollarla Çözülmesi (out of court)
1. Üye devletler, bir bilgi toplumu hizmeti sunucusu ile alıcısı arasında uyuşmazlık çıkması halinde mevzuatlarının uyuşmazlığın çözümü için, ulusal hukuklarında başvurulabilen uygun elektronik araçlar da dahil olmak üzere, yargı dışı (out-of-court) yollara başvurulmasını engellememesini temin edeceklerdir.
2. Üye devletler, yargı dışı çözümden sorumlu makamları, özellikle, tüketici uyuşmazlıklarının ilgili taraflar için yeterli usul garantileri öngörmesini sağlayacak şekilde işlemesi konusunda teşvik edeceklerdir.
3. Üye devletler, yargı dışı uyuşmazlık çözümünden sorumlu makamları, bilgi toplumu hizmetleri alanında verdikleri önemli kararlardan Komisyonu haberdar etmeleri ve elektronik hizmete ilişkin uygulamalar, kullanımlar ve gelenekler konusunda diğer her türlü bilgiyi iletmeleri konusunda teşvik edeceklerdir.


Madde 18
Davalar türleri
1. Üye devletler, ulusal hukukta bilgi toplumu hizmeti faaliyetleri ile ilgili olarak, geçici önlemler de dahil olmak üzere, iddia edilen herhangi bir ihlali sona erdirecek ve ilgili çıkarların daha fazla zarar görmesini önleyecek önlemlerin hızlı bir biçimde alınmasını mümkün kılacak dava türlerinin mevcudiyetini temin edeceklerdir.
2. 98/27/AT sayılı Direktifin Eki aşağıdaki şekilde tamamlanmaktadır :
"2000/31/AT sayılı, 8 Haziran 2000 tarihli Avrupa Parlamentosu ve Konsey, iç pazarda bilgi toplumu hizmetlerinin bazı hukuki unsurları, özellikle elektronik ticaret hakkındaki Direktifi, (Elektronik Ticaret Hakkında Direktif) RG L 178 17.7.2000, s.1)
Madde 19
İşbirliği
1. Üye devletler, bu Direktifin etkili biçimde uygulanması için gerekli, yeterli denetim ve soruşturma araçlarına sahip olacaklar ve hizmet sunucuların kendilerine gerekli bilgiyi sunmalarını temin edeceklerdir.
2. Üye devletler, diğer üye devletlerle işbirliğine gidecekler ve bu amaca yönelik olarak bir veya daha fazla irtibat noktası tayin ederek bunlarla ilgili ayrıntıları diğer üye devletlere ve Komisyona ileteceklerdir.
3. Üye devletler mümkün olan en çabuk şekilde ve ulusal hukuka uygun olarak, diğer üye devletlerden veya Komisyondan talep edilen yardım ve bilgiyi, uygun elektronik araçlar da dahil olmak üzere temin edeceklerdir.
4. Üye devletler, en azından elektronik yollarla erişilebilecek ve hizmet alıcı ve sunucuların aşağıdaki konularda bilgi alabileceği irtibat noktaları tesis edeceklerdir:
(a) Sözleşmeden doğan hak ve yükümlülüklerin yanı sıra, uyuşmazlık durumunda başvurulabilecek, bu mekanizmaların kullanımı ile ilgili uygulamaya yönelik hususlar da dahil olmak üzere, şikayet ve telafi yolları hakkında ;
(b) Daha fazla bilgi ve yardım alabilecekleri makam, birlik ve örgütlerle ilgili
5. Üye devletler, kendi ülkelerinde bilgi toplumu hizmetleri ve elektronik ticaret uygulamaları, kullanımları ve adetleri konularındaki uyuşmazlıklarla ilgili alınan önemli idari veya yargısal kararların Komisyona iletilmesini teşvik edeceklerdir. Komisyon bu kararları diğer üye devletlere iletilecektir.

Madde 20
Yaptırımlar
Üye devletler bu Direktif uyarınca benimsenen ulusal hükümlerin ihlali halinde uygulanacak yaptırımları belirleyecek ve bu yaptırımların uygulanmasını temin için gerekli her türlü önlemi alacaklardır.

Bölüm IV
SON HÜKÜMLER
Madde 21
Gözden Geçirme (inceleme)
1. 17 Temmuz 2003'ten önce ve bu tarihten itibaren her iki yılda bir olmak üzere, Komisyon, Avrupa Parlamentosuna Konseye ve Ekonomik Sosyal Komiteye bu Direktifin uygulanmasına yönelik bir raporu sunacak ve bu rapor, gerekli olduğu takdirde Direktifi bilgi toplumu hizmetleri alanındaki hukuki, teknik ve ekonomik gelişmelere uyduracak, özellikle suçun önlenmesi, küçüklerin korunması, tüketicinin korunması ve iç pazarın düzgün işleyişi ile ilgili önerileri de içerecektir.
2. Bu Direktifin uygulanması gereğini incelerken rapor özellikle hyperlinks ve location tool hizmetleri sunucularının sorumluluğu, "bildirim ve indirme" ("notice and take down") prosedürleri ve içeriğin indirilmesinin ardından sorumluluğun tayini konularında önerilerin gerekliliğini ele alacaktır. Rapor aynı zamanda teknik gelişmelerin ışığında madde 12 ve 13'te öngörülen sorumluluktan muafiyet için ek koşulların gerekli olup olmadığını ve elektronik posta yoluyla talep edilmemiş ticari iletilere iç pazar ilkelerinin uygulanması ihtimalini ele alacaktır.

Madde 22
İç Hukuka Geçirme
1. Üye devletler 17 Ocak 2002 tarihinden önce bu direktife uyum sağlamak üzere gerekli kanun, düzenleme ve idari hükümleri yürürlüğe koyacaklardır. Üye devletler bu hususta Komisyonu haberdar edeceklerdir.
2. Üye devletler, 1. Paragrafta belirtilen önlemleri aldıklarında, bu düzenlemeler bu direktife bir gönderme içerecek veya resmi yayımları sırasında böyle bir göndermeye yer verecektir. Bu göndermenin yapılma yöntemleri üye devletler tarafından belirlenecektir.

Madde 23
Yürürlüğe giriş
Bu Direktif, Avrupa Toplulukları Resmi Gazetesinde yayımlandığı gün yürürlüğe girer.

Madde 24
Muhataplar
Bu Direktif üye devletleri muhatap alır.

8 Haziran 2000 tarihinde Lüksembourg'da hazırlanmıştır.

Avrupa Parlamentosu adına
Başkan
N. Fontaine

Konsey adına
Başkan
G. d'Oliveira Martin


Yazar : Admin
Tarih : 26.02.2010 at 04:00
Kategoriler : Faydalı Bilgiler
Paylaş : E-mail | Kick it! | DZone it! | del.icio.us
Yorumlar (0) | Post RSSRSS comment feed

E-yönetici Olmak

E-YÖNETİCİ OLMAYA HAZIR MISINIZ?

Yeni ekonomi ile birlikte gelen elektronik dönüşüm, sadece iş süreçlerinde radikal bir değişimi değil, o süreçleri yönetenlerin de değişimini zorunlu kılmakta. Bu yalnızca yeni kuşak bir girişimci ve yönetici profili ortaya koymuyor, varolan yöneticilerin de bu anlamda yeniden yapılanarak e-iş süreçlerini yönetebilme yetisini kazanmasını da gerekli kılıyor.

E-yöneticiye geçiş sürecinde yöneticinin sahip olması gereken özellikleri, bu konuda profesyonel çalışmalar yapan uzmanlar 8 başlıkta özetliyorlar. Normal olarak tüm yöneticilerde olması gereken bu özellikler, e-ticaret ve e-iş dönüşümüne uygun olarak yeniden tanımlanıyor. Şimdi bir e-yönetici de olması gereken bu özellikleri başlıklarla görelim.

Şeffaflık

Internet yapısı gereği açık bir bilgi ağıdır. E-ticaret ve diğer tüm elektronik süreçler Internet´in getirdiği yeni ve teknolojik unsurlar olduğuna göre, onu yönetenlerin de Internet´in bu yapısına ve doğasına aykırı davranması düşünülemez. Başarıya ulaşmayı gerçekten isteyen bir e-yönetici, firmasıyla ilgili tüm tedarikçi, ortakları, müşteri ve personeline, firmayla ilgili bilgileri, verileri hiç sakınmadan ve zamanında ulaştırabilen bir yöneticidir.

Disiplin

Internet´in getirdiği şeffaflık sanılmasın ki disiplin ve kontrol mekanizmasını sekteye uğratsın. Hayır. Tam tersi, açıklığın getirdiği hareket genişliğiyle, e-yönetici açısından daha net gözlemlenebilen, her ayrıntıyı önemseyen, baskıcı olmayan ama dizginleri sıkı tutup hükmeden bir disiplin anlayışı ön plana çıkmalıdır.

Hızlılık

Her şeyden önemlisi bu kriter belki de. Internet´in yaşamımıza kattığı en önemli faktör, uzakları yakın eden bu hız faktörü. Saniyesinde ulaşan postalar, mesajlar, finansal değişimler, fon transferleri, bilginin anında paylaşımı vs. gibi. Özellikle karar süreçlerinde kırbaç etkisi yapmıştır bu durum. Karar için klasik bürokrasi engellerinde zaman kaybeden firmalar, etkin e-dönüşüm projeleri ile çalışan rakip firmalar karşında ağır yenilgiler almıştır bu süreçte. En basitinden, kurumsal web sitelerinde hıza ve yenilenmeye önem veren yöneticiler, sıradan kararları alırken bile firma bürokrasisinde boğulan firmalara üstünlük sağlamakla kalmamış, Internet odaklı bir yönetim anlayışı ile firma iç verimliliğinde devrim yaratmıştır.

İşbilen bir ekip

Internet iş yaşamına doğrudan yaptığı etkilerden birisi de, iş süreci ve organizasyonunu daha az sayıda ama uzman çalışana bırakabilmesidir. Ekibin, birbirine uyumsuz ya da kalabalık organizasyonlara sahip olmasından kurtulup, daha küçük, ofisleşen ama etkili ve vurucu ekiplere dönüşmesinin sürecidir bu. Burada önemli olan, ekip elemanlarının belli konularda uzmanlaşmış bireylerden oluşmasıdır. E-yöneticinin amacı da, bu uzman ve nitelikli elemanları bulmak ve onları bir hedef doğrultusunda örgütleyip eşgüdümlemek olmalı elbette. Diğer yandan Internet´in getirdiği bu iş dönüşümünü personel sayısını azaltan yani istihdamı düşüren bir olgu olarak da algılamamalı. Çünkü bu dönüşüm, sıradan personeli profesyonelleşmeye teşvik etmekte, hatta dahası yeni iş tanımlarını, yeni meslek kapılarını da açmaktadır. Internet sayesinde, web yazılımcısı, web uzmanı, içerik yönetmeni, e-iş uzmanı, bilgi işlemci vs. gibi yeni iş tanımları ve meslekleri de buna örnek verebiliriz.

Bütüncül işbirliği

Firma içi işbirliği geleneksel bir kavramdır ve böyle bir işbirliğinin yokluğu da firmanın yokluğudur bu anlamda. Oysa Internet ve e-dönüşüm, işbirliği kavramını genişletmiş, firmayla ilişkisi olan her öğeyi kapsamına alan bütüncül bir yapıya kavuşmuştur. Artık işbirliği sadece firmanın iç konusu değildir. Müşteriler, tedarikçiler, iş ve çözüm ortakları, bu işbirliğinin hedefleridir. Internet odaklı tüm uygulamalar, bu sınırsız işbirliğini zorunlu kılmaktadır. E-yöneticinin bu bütüncül işbirliğini sağlamak için çalışması gerekmektedir.

Etkili iletişim

İletişim diyince aklımıza hemen, herkesle, her şekilde iletişim gelmesin. Bilişim ve iletişim devrimi zaten her türlü sistemiyle (cep, faks, Internet, e-mail vs) birbirimizle iletişimimizi sağlıyor. Etkin iletişim bundan daha farklı bir konu. Normal iletişimin getirdiği karmaşa ve gereksiz bilgilerin ayıklanması ve önemli olan bilgilerin seçilip değerlendirilmesi burada yatan konu. İletişimin yarattığı bilgi ve veri bombardımanından, gerekli olan veriyi bulmak ve paylaşmak olarak da söyleyebiliriz bunu.

Müşteriye odaklanma

Internet, iş yaşamında firmalara öncelikle dışarıya bakmalarını sağlayan bir pencere oldu. Daha doğrusu, yönetici kadrosunun kafalarını kaldırıp, üretim sürecine odaklanmasından kurtarıp, dışarıya yani müşteriye yönelmesini sağladı. Artık üretim, üretim merkezinde değil, müşteri ilişkileri sonucu öğrenilen "müşteri ihtiyacı" olgusunda başlıyor. Internet sonsuz görüş açısı veren bir pencere olduğuna göre, müşteriye ulaşmak sorun olmaktan çıkıyor, dahası müşterinin istekleri doğrudan üretime yönlendirilebiliyor. Müşteriye odaklanan bir e-yöneticinin başarısını perçinleyen de bu süreç dönüşümü elbette.

Tecrübe

Sadece Internet´te gezinip, e-mail gönderip almak değil, e-iş dönüşümün tüm parçaları konusunda, kullanılan yazılımlar, programlar hakkında bilgi sahibi olmak ve kullanarak deneyim kazanma sonucu bir yönetici sınıfının oluşmasıdır burada önemli olan. Bu deneyim oluşturulduktan sonra, e-iş için gereken bilgi sermayesi ve yönetimi etkinliği devamlılık kazanacaktır.
 

  Görüldüğü üzere e-dönüşüm sadece iş, üretim, pazarlama süreçleri üzerinden ve bir takım yazılım, program ve açık ağlar yardımıyla olmuyor. Asıl bunları yönlendirecek, hedefe ulaştıracak, bilgi kullanımı, düzeyi ve açıklığı olan yeni yönetici profilleri oluşması gerekiyor. Böyle bir e-yönetici sınıfı, e-iş süreçlerinin "esiri" değil, onları kolaylıkla yönlendiren ve çekip çeviren bir yönetim erkinin oluşmasını da sağlayacak.


Yazar : Admin
Tarih : 24.02.2010 at 20:10
Kategoriler : E-yönetici
Paylaş : E-mail | Kick it! | DZone it! | del.icio.us
Yorumlar (0) | Post RSSRSS comment feed

SSL , SET ve Dijital Ödeme Sistemleri

Internet üzerinde herbiri farklı işlemler için kullanılan çeşitli kriptografik protokoller vardır:

 

Protokol Amaç
CyberCash Elektronik para tansferleri
DNSSEC Alan adı sistemleri
IPSec Paket-seviyesinde kriptolama
PCT TCP/IP-seviyesinde kriptolama
PGP Eposta
S/MIME Eposta
S-HTTP Web
Secure RPC>/span> Remote Procedure Calls
SET Elektronik para transferleri
SSL TCP/IP-seviyesinde kriptolama
SSH Uzaktan login
TLS TCP-IP-seviyesinde kriptolama


Bazıları eposta ve uzaktan login gibi haberleşmenin spesifik modları için dizayn edilmiştir. Diğerleri haberleşmenin çoklu modlarına kriptografik servisler sunmak için daha geniş bir yelpaze düşünülerek dizayn edilmişlerdir.
Web üzerinde browser ile sunucu arasındaki haberleşmeleri kriptolamada SSL (Secure Sockets Layer) dominant bir protokoldür. SET (Secure Electronic Transactions) ise kredi-kartı-tabanlı transferlerde koruma sağlamayı amaçlayan bir protokoldür.

Secure Sockets Layer
SSL genel amaçlı, esnek bir kriptolama sistemidir. Netscape ve Microsoft Internet Explorer browser`ları içerisinde bulunduğu için muhtemelen, farkında olmasanız bile, kullanmışsınızdır.

SSL Tarihçesi
SSL 1994 yılında Netscape Navigator browser`ının ilk sürümü ile tanıtıldı. Navigator`un haberleşmeyi kriptolayabilmesi Netscape`in seçilmesinde ana etkendi.
Aynı yıl içerisinde CommerceNet adı verilen iş grupları koalisyonu tarafından S-HTTP adında rakip bir kriptografik protokol sunuldu. S-HTTP ve SSL tarafından kullanılan kriptografik ilkeler aynı olsa da (dijital zarflar, imzalı sertifikalar, mesaj özetleri) aralarında iki önemli fark vardı:
1) S-HTTP sadece web protokolleri ile çalışacak şekilde dizayn edilmişti. SSL çeşitli tipte ağ bağlantılarını kriptolamada kullananılabilen al-seviye bir protokoldür.
2) SSL popüler olan ücretsiz bir browser içerisinde bulunuyordu. S-HTTP ise kullanıcıların satın almak zorunda olduğu NCSA Mosaic`in modifiye edilmiş bir sürümünde bulunuyordu.
SSL kısa süre içerisinde web üzerinde baskın güvenli protokol oldu ve S-HTTP unutulmaya yüz tuttu (halen bazı browser ve sunucular tarafından destekleniyor).

SSL`in üç adet sürümü vardı. SSL 1, Netscape içerisinde dahili olarak kullanıldı ve bazı ciddi hatalar içerdiğinden piyasaya sürülmedi. SSL 2.0 Netscape 1.0 ile 2.x sürümleri içerisine dahil edildi fakat 'man-in-the-middle' saldırıları ile ilgili bazı zayıflıklar içeriyordu. Ek olarak iki üniversite öğrencisi Netscape`in rastgele sayı üreticisindeki bir açıktan yararlanarak SSL 2.0`ı dakikalar içerisinde kırdı.
SSL`in güvenliği konusunda oluşan endişelerden yararlanmak isteyen Microsoft 1996 yılında Internet Explorer`ın ilk sürümünde rakip protokol PCT`yi sundu. Netscape karşılık olarak 2.0 daki problemlerin giderildiği ve (Diffie-Hellman anonim anahtar değiştokuşu ve Fortezza akıllı kart desteği gibi) yeni özelliklerin eklendiği SSL v3.0`ı sundu.
Bu noktada Microsoft geri adım atarak Internet yazılımlarının tüm sürümlerinde SSL`i desteklemeye karar verdi (geriye uyumluluk için halen PCT desteği bulunuyor). SSL v3.0 Netscape Navigator 3.0 ve yukarısı sürümlerde ve Internet explorer 3.0 ve yukarısında bulunuyor.
SSL daha sonra Internet Engineering Task Force (IETF) tarafından Internet standartları aktivitelerinde odak noktası oldu. TLS, önerilen Transport Layer Security protokolü SSL v3.0 dan türetilmiştir ve farklı mesaj özeti ve kriptolama algoritmaları kullanır. IETF`nin NSA kaynaklı protokollere olan tarihsel şüpheleri sebebiyle TLS`in Fortezza`yı destekleyip desteklemeyeceği belirli değildi.


SSL karakteristikleri
SSL protokolü NNTP (habergrupları) HTTP (web) ve SMTP (eposta) gibi uygulamalara özgü protokollerin bir seviye altında TCP/IP transport katmanında çalışır. Bu özellik SSL`e esneklik ve protokol bağımsızlığı sağlamaktadır. TCP kullanan herhangi bir programın güvenli SSL bağlantıları kullanabilmesi için kaynağında birkaç değişiklik yeterlidir. SSL desteği olan web browser`lara ve sunuculara ek olarak SSL kullanan telnet programları, habergrupları okuyucuları ve eposta transfer programları da vardır.
SSL`in transport katmanında bulunmasının ana sebeplerinden biri spesifik olarak HTTP protokolü için yapılmamış olmasıdır. Ufak sınırlamalardan biri SSL bağlantısının dedike/özel bir TCP/IP soketi kullanması gerektiğidir. Bir web sunucusu SSL modunda çalıştığında kriptolanmış haberleşmeler için ayrı bir ağ portu (genelde port 443) kullanır.
SSL`in önemli özelliklerinden biri simetrik kriptolama algoritması, mesaj özeti fonksiyonu ve kimlik tanılama metodları seçimindeki esnekliğidir. SSL simetrik kriptolama için DES (CBC-cipher block chaining modunda), triple-DES, RC2 veya RC4 kullanabilir. Mesaj özetleri için MD5 veya SHA hash algoritmalarını kullanabilir. Kimlik tanılaması için RSA açık anahtarları ve sertifikalarını kullanabilir veya Diffie-Hellman anahtar değiştokuş algoritması kullanarak anonim modda çalışabilir. Kriptolama algoritmaları için çeşitli anahtar uzunlukları kullanılabilir. Simetrik kriptolama algoritması, mesaj özeti metodu ve kimlik tanılamanın kullanılmasındaki kombinasyonlar 'şifreleme takımı' olarak bilinir. Aşağıdaki liste SSL tarafından desteklenen şifreleme takımlarını listelemektedir:



 

Takım Gücü SSL Sürümü Tanımı
DES-CBC3-MD5 Çok Yüksek v2.0, v3.0 CBC modunda 3DES, MD5 hash, 168-bit oturum anahtarı
DES-CBC3-SHA Çok Yüksek v2.0, v3.0 CBC modunda 3DES, SHA hash, 168-bit oturum anahtarı
RC4-MD5 Yüksek v2.0, v3.0 MD5 hash, 128-bit anahtar
RC4-SHA Yüksek v3.0 RC4, SHA hash, 128-bit anahtar
RC2-CBC-MD5 Yüksek v2.0, v3.0 CBC modunda RC2, MD5 hash, 128-bit anahtar
DES-CBC-MD5 Orta v2.0, v3.0 CBC modunda DES, MD5 hash, 56-bit anahtar
DES-CBC-SHA Orta v2.0, v3.0 CBC modunda DES, SHA hash, 56-bit anahtar
EXP-DES-CBC-SHA Düşük v3.0 CBC modunda DES, SHA hash, 40-bit anahtar
EXP-RC4-MD5 Düşük v2.0, v3.0 Export seviyesi RC4, MD5 hash, 40-bit anahtar
EXP-RC2-CBC-MD5 Düşük v2.0, v3.0 Export seviyesi RC4, MD5 hash, 40-bit anahtar
EXP-RC2-CBC-MD5 Düşük v2.0, v3.0 CBC modunda export seviyesi RC2, MD5 hash, 40-bit anahtar
NULL-MD5 - v2.0, v3.0 Kriptolama yok, MD5 hash, sadece kimlik tanılama
NULL-SHA - v3.0 Kriptolama yok, SHA hash, sadece kimlik tanılama




Bir SSL istemcisi sunucu ile ilk bağlantı kurduğunda ikisi bir şifreleme takımı üzerinde anlaşırlar. Genel olarak, ikisininde sahip olduğu en güçlü kriptolama metodunu seçerler. Eğer sadece 40-bit oturum anahtarlarını destekleyebilen export-sürümü bir browser bu tip bir sınırlaması olmayan bir sunucuya bağlanmaya kalkarsa, sunucuda 40-bit ile haberleşecektir. Benzer olarak, yine bu tip bir sınırlaması olan istemci ile haberleşirken 1024-bit anahtarından 512-bit RSA açık anahtarı türetecektir. Bazı web sunucuları yöneticinin görüşme işlemini ayarlayabilmesine izin verir. Örneğin bir webmaster sadece güçlü kriptografiyi destekleyen istemcilerin bir dizine erişebilmesine izin verilecek şekilde ayar yapabilir.

SSL veri sıkıştırmayı dahili olarak desteklemektedir. Bu da bir mesaj kriptolandıktan sonra sıkıştırılamayacağı için önemli bir özelliktir (Sıkıştırma veri akışlarındaki yaygın pattern`leri bulup fazlalıkları çıkartarak gerçekleştirilir, Kriptolama veriden tüm pattern`leri çıkartarak yapılır ve bu sebeple sıkıştırılamaz hale gelir).
Bir SSL bağlantısı kurulduğunda aşağıdakiler dahil tüm browser`dan-sunucuya ve sunucudan-browser`a yapılan haberleşme kriptolanır:
 

  • İstek yapılan dokümanın URL`si
  • İstek yapılan dokümanın içeriği
  • Doldurulup gönderilen form`ların içeriği
  • Browser`dan sunucuya gönderilen çerezler (cookie).
  • Sunucudan browser`a gönderilen çerezler.
  • HTTP başlığının içeriği


SSL işlemleri
SSL protokolünün teknik detayları için yazının sonundaki adreslere bakabilirsiniz. Protokolün amacı sunucunun kimliğini tanılamak (seçime bağlı olarak, istemcinin kimlik tanılamasının yapılması) ve hem istemci hemde sunucunun kriptolanmış mesajlar gönderebilmede kullanabilmesi için gizli simetrik anahtar belirlemesidir.
İşlemin adımları kısaca şöyledir:
1. İstemci (örnekte browser) sunucu portuna bir bağlantı açarak 'ClientHello' mesajı gönderir. 'ClientHello' istemcinin kullandığı SSL sürümü, desteklediği şifreleme takımı ve desteklediği veri sıkıştırma metodları gibi bilgileri içerir.
2. Sunucu 'ServerHello' mesajı ile cevap verir. Sunucu seçtiği şifreleme takımı ve veri sıkıştırma metodunu içeren ve bağlantıyı tanımlayan oturum ID`sini içeren bir mesaj gönderir. Şifreleme takımı ve sıkıştırma metodlarının seçiminden sunucu sorumludur. Eğer istemci ve sunucu arasında seçimlerde bir uyum sağlanamazsa sunucu 'handshake failure' mesajı gönderip bağlantıyı kapatır.
3. Sunucu sertifikasını gönderir. Eğer sunucu sertifika-tabanlı kimlik tanılaması kullanıyorsa (ki genelde durum hep öyledir) sunucu imzalı X.509v3 site sertifikasını gönderir. Eğer sertifika root olmayan bir sertifika otoritesi tarafından imzalanmışsa, sunucu ana sertifika otoritesine kadar olan imzalı sertifikalar zincirini de gönderir.
4. Sunucu istemci sertifikası isteği gönderir (seçime bağlı). Eğer istemci kimlik tanılaması için istemci sertifikaları kullanılıyorsa sunucu istemciye sertifika isteği mesajı gönderir.
5. İstemci sertifikasını gönderir (seçime bağlı).Eğer sunucu istek yaptıysa, istemci imzalı X.509v3 istemci sertifikasını gönderir. Eğer istemcinin sertifikası yoksa 'no certificate' alarmını gönderir. Sunucu bu noktada 'handshake failure' ile bağlantıyı iptal edebilir yada devam edebilir.
6. İstemci 'ClientKeyExchange' mesajı gönderir. Burda simetrik oturum anahtarı seçilir. Detaylar seçilen şifreleme takımına göre değişir fakat tipik bir durumda istemci iyi bir rastgele-sayı üreteci ile 'pre-master secret' yaratır. Bu anahtar her iki tarafta da oturum anahtarı olarak kullanılacak gerçek anahtarı yaratmada kullanılır (farklı simetrik şifreler farklı anahtar uzunlukları kullandığından oturum anahtarı direk olarak yaratılmaz). Browser dijital zarf yaratmak için bu anahtarı sunucunun (sertifikasından aldığı) RSA açık anahtarı ile kriptolar. Sonrasında zarf sunucuya gönderilir.
7. İstemci 'CertificateVerify' mesajı gönderir (seçime bağlı). Eğer istemci kimlik tanılaması kullanılıyorsa, istemci doğru RSA özel anahtarını bildiğini göstererek sunucuya kimlik tanılamasını gerçekleştirmesi gerekir. 'CertificateVerify' mesajı (aradaki konuşmayı dinleyen birisinin müdahele etmesini zorlaştıracak şekilde çeşitli yollarla değiştirilen) 6. adımda yaratılan premaster anahtarı içerir. Anahtar istemcinin RSA özel anahtarı ile imzalanır ve sunucuya gönderilir. Sunucu istemcinin sertifikası ile bunu kontrol eder. Burda sunucunun kimliğini tanılaması gerekmediğine dikkat edilmeli. İstemci premaster anahtarını sunucunun açık anahtarını kullanarak gönderdiği için sadece sunucunun sertifikasının sahibi bunu dekriptolayıp kullanabilir.
8. Hem istemci hemde sunucu 'ChangeCipherSpec' mesajı gönderir. Bu mesaj istemci ve sunucunun kararlaştırılan simetrik şifre ve oturum anahtarı ile haberleşmeye başlayabileceklerini onaylayan basit bir mesajdır.
9. Hem istemci hemde sunucu 'finished' mesajı gönderir. Bu mesajlar o ana kadarki tüm konuşmanın tam olarak alındığı ve yolda değiştirilmediğini onaylamada kullanılacak olan MD5 ve SHA hash`lerini içerir.

Bu noktada hem istemci hemde sunucu her iki tarafa doğru olan trafiği oturum anahtarı kullanarak simetrik olarak kriptolamak için kriptolama moduna geçerler.
Yukarda belirtilen 9 adıma ek olarak SSL 3.0 sunucular için ek bir işlem vardır. 3. adımda sertifikasını göndermek yerine sunucu 'ServerKeyExchange' mesajı gönderir. Bu sunucunun bir sertifika göndermeden bir oturum anahtarı belirlemek için kullanılır. Bu aşağıdaki durumlardan herhangi birinde gerçekleşebilir:
1. Sunucu anonim Diffie-Hellman anahtar değiştokuşu protokolünü kullanıyorsa
2. Sunucu Fortezza akıllı kart kriptolama takımını kullanıyorsa
3. Sunucunun sadece imza için özel anahtarı varsa (mesela bir DSS anahtarı)
Bu senaryoların en ilginci Diffie-Hellman anahtar değiştokuşu algoritması kullanımıdır. Bu durumda istemci ve sunucu bibirlerini tanımadan paylaşılan oturum anahtarı belirler. Sertifika değiştokuşu olmadığından etkileşim tamamen anonimdir. Bu aynı zamanda işlemin man-in-the-middle saldırısından etkilenebileceği anlamına da gelir.

SET ve diğer dijital ödeme sistemleri
SET Nedir?

SET (Secure Electronic Transactions-Güvenli Elektronik İşlemler) Visa, Mastercard, Netscape ve Microsoft`un birlikte geliştirdiği bir kriptografik protokoldür. Haberleşmeleri kriptolama için kullanılan genel amaçlı SSL`den farklı olarak SET sadece müşteri ile tüccar arasındaki kredi ve 'debit' kartları işlemlerini güvenli hale getirmede kullanılır.
Alt seviyede, SET protokolü aşağıdaki ana servisleri sağlar:
 

  • Kimlik Tanılama - Kredi kartı işlemlerindeki tarafların kimlik tanılaması dijital imzalar ile gerçekleştirilir. Buna müşteri, tüccar, müşterinin kredi kartını sağlayan banka ve tüccarın kontrol hesabı ile ilgilenen banka dahildir. 
  • Gizlilik - İşlemler kriptolandığı için gizlice dinlenemez.
  • Mesaj bütünlüğü - İşlemler kötü amaçlı bireyler tarafından hesap numarasında veya tutarda değişiklik yapılacak şekilde değiştirilemez.
  • Linkleme - SET bir tarafa gönderilen eki sadece diğer tarafın okuyabilmesini sağlar. Linkleme ilk tarafın ekin içeriğini okumasına gerek kalmadan ekin doğru olduğunu kontrol edebilmesini sağlar.

Yüksek seviyede, SET protokolü aşağıdakiler dahil olmak üzere şu anki kredi kart sistemlerindeki tüm özellikleri destekler: 
 

  • Kartsahibi kayıtı
  • Tüccar kayıtı
  • Satın alma istekleri
  • Ödeme yetkileri
  • Ödeme alma (fon transferi)
  • Geri-ödemeler
  • Krediler
  • Kredi geridönüşleri
  • Debit kart (çek kart) işlemleri

SET gerçek-zamanlı işlemleri, toplu işlemleri, kurulum ödemelerini destekler.
Bu dokümanın hazırlandığı tarihte (Mayıs 1997) son SET spesifikasyonu yayınlandı. Pek çok üretici firma protokolü destekleyeceğini duyursada sadece Verifone Corporation bir SET ürünü çıkardı. Müşteriler için vWallet uygulaması ve Microsoft Merchant Web sunucusu için vPOS uzantıları ilk SET spesifikasyonunu kullanır. Web browser`lar protokolü yazılımda içererek veya bir ActiveX kontrolü, Java applet`i veya plug-in`i indirerek SET`i direk olarak destekleyecekler.

Niye sadece SSL kullanılmasınki?
SET`i detaylı incelemeye başlamadan önce akla gelebilecek bir soru: Niye özel-amaçlı protokol gerekli? Neden Kredi kartı bilgilerini form doldurup SSL kullanarak göndermeyelim?
Kredi kartı ödemelerinde kesinlikle SSL kullanılabilir. Bu günümüzde en çok kullanılan yol ve Netscape, Microsoft Open Market ve diğerleri tarafından satılan 'ticaret sistemlerinin' ana özelliği. Fakat bu amaç için sadece SSL kullanmanın bazı dezavantajları var.
Birincisi, SSL müşteriden tüccara kredi kartı numarasının güvenli olarak gönderilmesini sağlasa da, işlemin sonrasında bir yararı olmuyor: numaranın doğruluğunun kontrolü, müşterinin bu numarayı kullanmaya yetkili olup olmadığının kontrolü, tüketicinin bankası ile işlemi yetkilendirme ve transferi işleme. Basit bir sistemde, kredi kartının yazım hataları bir CGI script ile kontrol edilebilir ve numarayı bir dosya yada veritabanına daha sonra manuel olarak kontrol için kaydedilebilir. Fakat çoğu uygulama için online olarak kredi kartı yetkilendirmesi bir ihtiyaçtır. Gelişmiş ticaret sistemleri kredi kart yetkili servisi tarafından çalıştırılan bir sunucuya SSL veya uygun bir protokolle bağlanarak siparişleri anında onaylarlar. Bu tip sistemler ayrıca geri ödemeleri, işlem kaydı tutma, alışveriş kartlarını, online katalogları da yönetebilirler. Tam fonksiyonel bir kredi kartı işleme sistemi ya çok sayıda özel programlama yada pahalı bir paket çözümdür.

SSL-tabanlı şemalardaki diğer bir problemde sunucu-tarafı güvenliktir. Kredi kartı numarası tüccarın Web sunucusuna gönderildiği için bu bilgi bir dosya veya veritabanında tutulabilir. Eğer birisi tüccarın web sunucusuna girmeyi başarırsa tüm kredi kartı numaralarını da ele geçirebilir. Aslında, bu 1994`de Netcom Internet servis sağlayıcısının başına gelen bir olay. Ek olarak bazıları tüccarın kredi kartı bilgilerini mesaj listeleri ve pazarlama bilgisi derlemede kullanabileceği konusunda endişeleniyor.

Kredi kartı işlemlerinde SSL kullanmada diğer bir problem de kredi kartı tahmin programlarının zayıf yazılmış sistemlerde kullanılabilmesi. Uzaktaki kullanıcı önce denemelik kredi kartı numaraları yaratır. Hepsi basit checksum kontrolünü geçecektir fakat hangisinin gerçek bir hesaba ait olduğunu bilmemektedir. Daha sonra bu numaraları bir scripte ekleyerek bir web sunucusundan sahte satın almalar yapmaya çalışır. Eğer kart geçerli değilse sunucu bir hata döner ve script numarayı atar. Eğer kart tanılaması doğru olarak gerçekleşirse sunucu kabul eder ve script satın almayı iptal edip numarayı kaydeder. Bu tip bir sistem kısa zamanda yüzlerce geçerli kredi kartı numarası bulabilir. SET bu problemleri kart yetki kontrolü ve satışın sonlandırılmasına kadar tüm işlemi kontrol eden entegre bir sistem sağlayarak giderir. Kredi kartı numarasının çalınmasını engellemek için protokol hiçbir zaman tüccarın kart numarasına direk erişimine izin vermez, bunun yerine satın almanın onaylanıp onaylanmadığı konusunda bilgilendirilir.
Son olarak Amerikan ihracat kısıtlamaları konusu var. Güçlü kriptografi kullanan sistemlerin, SSL kullananlar dahil, ihraç edilmesi yasaktır. Fakat kanun sadece parasal işlemlerde kullanılan sistemleri hariç tuttuğu için güçlü kriptografi kullanan SET ürünleri Amerika dışına çıkabilir ki bu genel-amaçlı SSL ürünleri için mümkün değildir.


Yazar : Admin
Tarih : 24.02.2010 at 20:07
Kategoriler : SSL , SET ve Dijital Ödeme Sistemleri
Paylaş : E-mail | Kick it! | DZone it! | del.icio.us
Yorumlar (0) | Post RSSRSS comment feed